Η Κέρκυρα στο δίκτυο μέτρησης κρουαζιέρας και ημερήσιων επισκεπτών στα πρότυπα Ντουμπρόβνικ

ΚΕΡΚΥΡΑ. Στην Κέρκυρα βρίσκεται κλιμάκιο ερευνητών, προκειμένου να οργανωθεί η ένταξη του κερκυραϊκού τουρισμού στο «Παρατηρητήριο Τουρισμού». Πρόκειται για μέρος μιας ευρύτερης στρατηγικής του Υπουργείου Τουρισμού για τη μέτρηση της πραγματικής τουριστικής πίεσης σε ώριμους ή υπερτουριστικούς προορισμούς. Στο πλαίσιο αυτό, η Ελλάδα έχει αναπτύξει τα τελευταία χρόνια συνεργασία με την Κροατία γύρω από ζητήματα βιώσιμου τουρισμού και διαχείρισης υπερτουρισμού, με το Ντουμπρόβνικ να προβάλλεται ως χαρακτηριστικό παράδειγμα πόλης που επιχείρησε να ελέγξει την πίεση από την κρουαζιέρα και τις μαζικές ημερήσιες αφίξεις μέσω συστημάτων παρακολούθησης επισκεπτών. Οι αναφορές της πολιτικής ηγεσίας του Υπουργείου Τουρισμού σε κοινές προκλήσεις για μεσογειακούς προορισμούς, όπως η Ρόδος και η Κέρκυρα, εντάσσονται ακριβώς σε αυτή τη συζήτηση για τη «φέρουσα ικανότητα» των δημοφιλών νησιωτικών προορισμών.

Σε αντίθεση με τα παραδοσιακά στατιστικά τουρισμού — αφίξεις, διανυκτερεύσεις, πληρότητες — το συγκεκριμένο εγχείρημα στρέφεται κυρίως σε αυτό που οι μελετητές θεωρούν «αόρατο τουρισμό»: τους ημερήσιους επισκέπτες και τους επιβάτες κρουαζιέρας. Πρόκειται για πληθυσμούς που χρησιμοποιούν υποδομές, επιβαρύνουν την κυκλοφορία και το περιβάλλον, χωρίς όμως να καταγράφονται πλήρως στα ξενοδοχειακά στοιχεία.

Έτσι, τα συστήματα παρακολούθησης που εγκαθίστανται ή σχεδιάζονται σε πιλοτικούς προορισμούς, στα πρότυπα του Ντουμπρόβνικ, θα μετρούν τον αριθμό ημερήσιων επισκεπτών ανά ώρα, την ταυτόχρονη πυκνότητα σε ιστορικά κέντρα, τις αποβιβάσεις κρουαζιερόπλοιων, την κατανομή των ροών μέσα στην πόλη, τη συμφόρηση, την πίεση σε υποδομές ύδρευσης, απορριμμάτων και μεταφορών, τον χρόνο παραμονής και την αναλογία ημερήσιου επισκέπτη προς διανυκτερεύοντα τουρίστα.

Η Κέρκυρα θεωρείται ιδιαίτερη περίπτωση, επειδή συνδυάζει τρεις διαφορετικές πηγές πίεσης: αεροπορικές αφίξεις, μαζική κρουαζιέρα και ημερήσιες εκδρομές. Το αποτέλεσμα είναι ότι ο πραγματικός αριθμός ατόμων που βρίσκονται ταυτόχρονα στην πόλη ή στο νησί συχνά διαφέρει σημαντικά από τον αριθμό όσων διανυκτερεύουν. Το ζήτημα αποκτά βαρύτητα, καθώς οι τοπικές μετρήσεις δείχνουν υψηλή ικανοποίηση επισκεπτών αλλά και αυξανόμενη πίεση στις υποδομές.

Η κροατική εμπειρία χρησιμοποιείται πλέον ως σημείο αναφοράς επειδή το Ντουμπρόβνικ, έπειτα από χρόνια υπερτουρισμού, επένδυσε σε εργαλεία αποτύπωσης πυκνότητας επισκεπτών, διαχείρισης αφίξεων κρουαζιέρας και παρακολούθησης ροών μέσα στην ιστορική πόλη. Αντίστοιχη λογική φαίνεται να υιοθετείται σταδιακά και σε ελληνικούς προορισμούς υψηλής επισκεψιμότητας. Η Ρόδος εμφανίζεται ως πρώτος χώρος εφαρμογής εργαλείων παρακολούθησης της πυκνότητας επισκεπτών, με ιδιαίτερη έμφαση στην κρουαζιέρα, ενώ η δημόσια συζήτηση εκεί έχει ήδη μετατοπιστεί από τις απλές αφίξεις στον συνολικό ημερήσιο φόρτο επισκεπτών. Η σύνδεση με την Κέρκυρα ενισχύει την εκτίμηση ότι παρόμοια εργαλεία θα χρησιμοποιηθούν ή θα επεκταθούν και εδώ.

Η εικόνα παραπέμπει περισσότερο σε ένα πολυετές σύστημα συνεχούς παρακολούθησης, συνδεδεμένο με τις πολιτικές βιωσιμότητας του Υπουργείου Τουρισμού, παρά σε μια εφάπαξ μελέτη. Το κρίσιμο ερώτημα πλέον δεν είναι τι θα μετρά, αλλά αν τα δεδομένα θα οδηγήσουν σε αποφάσεις για όρια στην κρουαζιέρα, ρυθμίσεις κυκλοφορίας, έργα υποδομών ή ακόμη και στον καθορισμό της «φέρουσας ικανότητας» των προορισμών.