Κούβα: Από τα φωτοβολταϊκά στις μπαταρίες

ΑΒΑΝΑ. Από την εγκατάσταση φωτοβολταϊκών στην αποθήκευση ενέργειας περνά πλέον η Κούβα, επιχειρώντας να αντιμετωπίσει το μεγάλο μειονέκτημα της ηλιακής παραγωγής: ότι μειώνεται ακριβώς τις βραδινές ώρες, όταν η ζήτηση παραμένει υψηλή και οι διακοπές ρεύματος κορυφώνονται.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε ο Μιγκέλ Ντίας-Κανέλ, η χώρα διαθέτει πλέον 1.418 MW φωτοβολταϊκών σε 144 πάρκα, ενώ οι ανανεώσιμες πηγές αντιστοιχούν, κατά την κυβέρνηση, στο 21,4% της ηλεκτροπαραγωγής. Ήδη λειτουργούν επίσης 50 MW αποθήκευσης, ενώ άλλα 100 MW προβλέπεται να ενταχθούν μέσα στον Οκτώβριο.

Για να γίνει αντιληπτό το μέγεθος: η Ελλάδα είχε στο τέλος του 2025 περίπου 12,2 GW φωτοβολταϊκών, δηλαδή σχεδόν εννέα φορές περισσότερη εγκατεστημένη ηλιακή ισχύ από τη σημερινή Κούβα. Συνολικά οι ΑΠΕ στην Ελλάδα έχουν ήδη φθάσει περίπου τα 19 GW.

Η σύγκριση έχει ενδιαφέρον και επειδή δείχνει πόσο δρόμο έχει ακόμη μπροστά της η Κούβα. Στην Ελλάδα οι ανανεώσιμες πηγές κάλυψαν το 60,9% της ακαθάριστης κατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας το 2025, σύμφωνα με την Eurostat, έναντι του επίσημου κουβανικού 21,4%. Τα δύο ποσοστά δεν υπολογίζονται με απολύτως ίδια μεθοδολογία, επομένως λειτουργούν περισσότερο ως ένδειξη τάξης μεγέθους παρά ως αυστηρή στατιστική σύγκριση.

Το κρίσιμο βήμα είναι οι μπαταρίες

Η Κίνα δεν περιορίζεται πλέον στην αποστολή φωτοβολταϊκών πάνελ. Στο πλαίσιο του προγράμματος κινεζικής βοήθειας των 85 MW, το πρώτο πάρκο που τέθηκε σε λειτουργία διαθέτει 5 MW φωτοβολταϊκών και 1 MW αποθήκευσης.

Στην Κούβα, τα 50 MW αποθήκευσης που λειτουργούν σήμερα είναι ακόμη μικρό μέγεθος, αλλά το πρόγραμμα επιταχύνεται. Για μέτρο σύγκρισης, στην Ελλάδα έχουν ήδη αρχίσει να λειτουργούν οι πρώτες μονάδες μπαταριών και ο ΑΔΜΗΕ θέτει στόχο εγκατεστημένης ισχύος 1,5 GW έως το 2027. Δηλαδή τα 150 MW που σχεδιάζει να έχει σύντομα η Κούβα αντιστοιχούν περίπου στο ένα δέκατο αυτού του ελληνικού στόχου.

Η διαφορά όμως είναι ότι για την Κούβα η αποθήκευση δεν αφορά μόνο την πράσινη μετάβαση. Αφορά την ίδια τη λειτουργία του ηλεκτρικού συστήματος.

Τα φωτοβολταϊκά μπορούν πλέον να δίνουν εκατοντάδες MW τις μεσημεριανές ώρες. Όταν όμως δύει ο ήλιος, το σύστημα επιστρέφει στην εξάρτηση από τις γερασμένες θερμοηλεκτρικές μονάδες και από καύσιμα που βρίσκονται σε σοβαρή έλλειψη.

Γι’ αυτό οι μπαταρίες είναι το επόμενο κρίσιμο βήμα: να κρατούν μέρος της μεσημεριανής παραγωγής για το βράδυ, να περιορίζουν τα μπλακάουτ και να σταθεροποιούν το δίκτυο.

Η σύγκριση με την Ελλάδα δείχνει και την κλίμακα του εγχειρήματος. Η Κούβα έχει φθάσει ήδη σε αξιοσημείωτη ηλιακή ισχύ, αλλά βρίσκεται ακόμη περίπου στο ένα ένατο της ελληνικής φωτοβολταϊκής βάσης. Το αν αυτή η νέα ισχύς θα μετατραπεί σε σταθερό ρεύμα για την οικονομία θα κριθεί τώρα στις μπαταρίες.