Τα «μπρος - πίσω» των ΗΠΑ στον Περσικό. Τι οδήγησε την Ουάσιγκτον να ματαιώσει το σχέδιο που είχε ανακοινώσει μόλις πριν

ΠΕΙΡΑΙΑΣ. Λίγες μόλις ώρες μετά τη θριαμβευτική εμφάνιση του Μάρκο Ρούμπιο στον Λευκό Οίκο, όπου παρουσίασε το «Project Freedom» ως μια αποφασιστική αμερικανική στρατιωτική επιχείρηση για το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ, η Ουάσιγκτον προχώρησε σε αναστολή της επιχείρησης συνοδείας εμπορικών πλοίων, προκαλώντας ερωτήματα για το κατά πόσο η αμερικανική κυβέρνηση ήταν πράγματι έτοιμη να υλοποιήσει όσα μόλις είχε εξαγγείλει.

Η συνέντευξη Τύπου του Αμερικανού υπουργού Εξωτερικών πραγματοποιήθηκε το απόγευμα της Τρίτης 5 Μαΐου στην Ουάσιγκτον — αργά το βράδυ της ίδιας ημέρας ώρα Ελλάδας. Εκεί ο Ρούμπιο εμφανίστηκε να περιγράφει μια επιχείρηση ήδη σε πλήρη εξέλιξη. Δήλωσε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες είχαν αναπτύξει αντιτορπιλικά, αεροσκάφη και χιλιάδες στρατιώτες για να δημιουργήσουν μια «προστατευτική ομπρέλα» στα Στενά του Ορμούζ, υποστηρίζοντας ότι δύο εμπορικά πλοία υπό αμερικανική σημαία είχαν ήδη περάσει με ασφάλεια από την περιοχή.

Ο τόνος του ήταν εξαιρετικά επιθετικός. Κατηγόρησε το Ιράν ότι διεξάγει «πειρατεία», ότι ναρκοθετεί τα στενά και ότι κρατά «όμηρο την παγκόσμια οικονομία». Επέμεινε ότι η αμερικανική επιχείρηση ήταν «αμυντική» και όχι επιθετική, προειδοποιώντας όμως πως οποιαδήποτε επίθεση θα απαντηθεί με «φονική αποτελεσματικότητα». Παράλληλα, υποστήριξε ότι οι αμερικανικές κυρώσεις ήδη προκαλούν σοβαρή ζημιά στην ιρανική οικονομία, κάνοντας λόγο για απώλειες έως και 500 εκατομμυρίων δολαρίων ημερησίως.

Ο Ρούμπιο επανέλαβε επίσης τη θέση της κυβέρνησης Τραμπ ότι το Ιράν δεν μπορεί να αποκτήσει πυρηνικά όπλα, υποστηρίζοντας ότι η Τεχεράνη χρησιμοποιεί τις περιφερειακές κρίσεις και τα Στενά του Ορμούζ ως μέσο πίεσης προς ολόκληρο τον κόσμο. Συνέδεσε δε το Ιράν με τη Χεζμπολάχ, τη Χαμάς και τους Χούθι, παρουσιάζοντας την Τεχεράνη ως τον βασικό αποσταθεροποιητικό παράγοντα στη Μέση Ανατολή.

Ωστόσο, σύμφωνα με πληροφορίες που μεταδόθηκαν λίγες ώρες αργότερα από αμερικανικά μέσα ενημέρωσης και διπλωματικές πηγές στην Ουάσιγκτον — δηλαδή τις πρώτες πρωινές ώρες της Τετάρτης ώρα Ελλάδας — η αμερικανική κυβέρνηση αποφάσισε να «παγώσει» ή να περιορίσει την ενεργή εφαρμογή της επιχείρησης διέλευσης πλοίων. Η εξέλιξη αυτή ερμηνεύθηκε ως σαφής αναδίπλωση σε σχέση με τη δημόσια εικόνα αποφασιστικότητας που είχε μόλις προβληθεί.

Αναλυτές στην Ουάσιγκτον συνέδεσαν την αλλαγή στάσης με τον φόβο ανεξέλεγκτης στρατιωτικής κλιμάκωσης. Παρά τη σκληρή ρητορική, η συνοδεία εμπορικών πλοίων μέσα σε μια τόσο εύφλεκτη περιοχή θα μπορούσε εύκολα να οδηγήσει σε άμεση σύγκρουση ΗΠΑ–Ιράν, ιδιαίτερα μετά τις αναφορές για εμπλοκές με ιρανικά ταχύπλοα.

Παράλληλα, δεν κατέστη σαφές ότι υπήρχε πραγματική προθυμία συμμάχων να συμμετάσχουν ενεργά στην επιχείρηση, παρά τις αναφορές του Ρούμπιο περί διεθνούς υποστήριξης. Η Ουάσιγκτον φαίνεται επίσης να ανησυχεί για τις οικονομικές συνέπειες μιας παρατεταμένης κρίσης στα Στενά του Ορμούζ, από όπου διέρχεται περίπου το ένα τέταρτο του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου.