Δημοσιογραφικός ο «ιερός» πόλεμος για τον Νεκτάριο στη Μόσχα

ΚΕΡΚΥΡΑ. Από το εκκλησιαστικό γεγονός στη δημόσια αντιπαράθεση περνά πλέον η επίσκεψη του Μητροπολίτη Κερκύρας Νεκταρίου στη Μόσχα. Το συλλείτουργο με τον Πατριάρχη Κύριλλο, οι ιδιαίτερα θερμές δηλώσεις και κυρίως η ανταλλαγή παρασήμων προκαλούν επικριτικές αλλά και υποστηρικτικές τοποθετήσεις, χωρίς έως τώρα να έχει καταγραφεί επίσημη αντίδραση από την Αρχιεπισκοπή Αθηνών, την Ιερά Σύνοδο ή το Οικουμενικό Πατριαρχείο.

Η οξύτερη μέχρι στιγμής κριτική δημοσιεύθηκε στο «Φως Φαναρίου» από τον Παναγιώτη Ανδριόπουλο, με τον χαρακτηριστικό τίτλο «Το αιμοσταγές παράσημο του Μόσχας Κυρίλλου στον Κερκύρας Νεκτάριο». Ο αρθρογράφος εστιάζει στην αποδοχή από τον Κερκύρας του παρασήμου του Αγίου Σεραφείμ του Σάρωφ Β΄ Τάξεως από τον Κύριλλο, συνδέοντας την πράξη με τη στάση του Ρώσου Πατριάρχη στον πόλεμο της Ουκρανίας. Στο ίδιο κείμενο σημειώνεται ότι είχαν ήδη προηγηθεί αντιδράσεις στα κοινωνικά δίκτυα. 

Η κριτική από τον ίδιο χώρο εντάθηκε σήμερα, Παρασκευή 21 Αυγούστου. Το «Φως Φαναρίου» δημοσιεύει άρθρο του Αρχιμανδρίτη του Οικουμενικού Θρόνου Γεράσιμου Φραγκουλάκη με τίτλο «Τα ιερά λείψανα δεν είναι διαβατήρια γεωπολιτικής επιρροής», το οποίο αναφέρεται ευθέως στην επίσκεψη του Μητροπολίτη Κερκύρας. Πρόκειται για την πλέον αξιοσημείωτη έως τώρα εκκλησιαστική κριτική, χωρίς ωστόσο να αποτελεί επίσημη θέση του Οικουμενικού Πατριαρχείου. 

Στον αντίποδα, το «Βήμα Ορθοδοξίας» υπερασπίζεται ανοιχτά την επίσκεψη με άρθρο υπό τον τίτλο «Προς τι οι αντιδράσεις για τον Κερκύρας;». Υποστηρίζει ότι ο Νεκτάριος δεν μετέφερε στη Μόσχα πολιτικό μήνυμα αλλά τη δεξιά του Αγίου Σπυρίδωνος και παρουσιάζει την επίσκεψη ως γέφυρα πίστης και όχι ως πολιτική δήλωση. 

Η συζήτηση έχει ήδη ξεπεράσει τα όρια του εκκλησιαστικού Τύπου. Το Europost συνδέει ευθέως την παρουσία Νεκταρίου στη Μόσχα με τη σημερινή ελληνική εξωτερική πολιτική, χρησιμοποιώντας τον τίτλο «Κόντρα στη γραμμή Μητσοτάκη ο Μητροπολίτης Κερκύρας στη Μόσχα». Το δημοσίευμα επικεντρώνεται στα παράσημα, στους θερμούς λόγους του Κερκύρας για τον Κύριλλο και στη δύσκολη συγκυρία των ελληνορωσικών σχέσεων λόγω του πολέμου στην Ουκρανία. 

Το παράσημο που άναψε τη συζήτηση

Η δημόσια αντιπαράθεση αποκτά έτσι σαφέστερο αντικείμενο. Η κριτική δεν αφορά πλέον μόνο τη μεταφορά της δεξιάς του Αγίου Σπυρίδωνος στη Ρωσία, αλλά το πολιτικοεκκλησιαστικό περιεχόμενο που απέκτησε η επίσκεψη μέσα από το συλλείτουργο, τις δηλώσεις και τις αμοιβαίες τιμητικές διακρίσεις.

Μέχρι το απόγευμα της Παρασκευής 21 Αυγούστου, πάντως, από την έρευνα στις δημόσια διαθέσιμες πηγές δεν προκύπτει επίσημη τοποθέτηση της Αρχιεπισκοπής Αθηνών, της Ιεράς Συνόδου της Εκκλησίας της Ελλάδος ή του Οικουμενικού Πατριαρχείου για τα γεγονότα της Μόσχας.

Η διάκριση έχει σημασία: άλλο οι έντονες παρεμβάσεις εκκλησιαστικών προσώπων και μέσων ενημέρωσης και άλλο η θεσμική αντίδραση των Εκκλησιών. Προς το παρόν υπάρχει το πρώτο, όχι το δεύτερο.

Και αυτό αφήνει ανοικτό το βασικό ερώτημα: αν η υπόθεση θα παραμείνει στο επίπεδο της δημόσιας εκκλησιαστικής αντιπαράθεσης ή αν το συλλείτουργο και η εμφανής αναβάθμιση του Νεκταρίου από τη Μόσχα θα προκαλέσουν τελικά επίσημη παρέμβαση από Αθήνα ή Φανάρι.