Το αθέατο κέντρο ισχύος

Η κρίση στο Γηροκομείο δεν αφορά μόνο τις παραιτήσεις εργαζομένων, την αναστάτωση στη λειτουργία του ιδρύματος ή την αγωνία για τους φιλοξενούμενους. Αυτά είναι τα ορατά γεγονότα. Πίσω τους αναδύεται ένα βαθύτερο ερώτημα: πώς ασκείται η εξουσία σε έναν από τους ιστορικότερους και ισχυρότερους θεσμούς του νησιού;

Τα Αδελφάτα διαχειρίζονται σημαντική περιουσία, διαθέτουν ιδιαίτερο νομικό καθεστώς και λειτουργούν με θεσμικές ρίζες που χάνονται στον χρόνο. Η επιρροή τους δεν προκύπτει μόνο από τα ακίνητα ή τα οικονομικά τους μεγέθη. Προκύπτει από τη δυνατότητα διαχείρισης πόρων, σχέσεων και προσδοκιών σε μια μικρή κοινωνία, όπου όλοι γνωρίζονται μεταξύ τους.

Τα τελευταία χρόνια ήρθαν στο φως καταγγελίες και υποθέσεις που αφορούσαν τη διαχείριση δωρεών και κληροδοτημάτων, ορισμένες από τις οποίες τελεσιδίκησαν με βαριές ποινές. Σήμερα, η Δικαιοσύνη εξετάζει το πολυσέλιδο πόρισμα για τη λειτουργία του Γηροκομείου κατά τη διάρκεια μιας ολόκληρης εικοσαετίας. Ανεξάρτητα από την τελική δικαστική κατάληξη, το γεγονός και μόνο ότι τίθενται τέτοια ζητήματα αρκεί για να αναδειχθεί το βασικό πρόβλημα: η έλλειψη διαρκούς και ουσιαστικής δημόσιας λογοδοσίας.

Σε μια δημοκρατική κοινωνία, η εμπιστοσύνη δεν μπορεί να στηρίζεται μόνο στην παράδοση, στο κύρος των προσώπων ή στην καλή φήμη ενός θεσμού. Χρειάζεται διαφάνεια, δημοσιότητα και έλεγχο. Ιδίως όταν πρόκειται για περιουσίες που δημιουργήθηκαν από δωρεές γενεών Κερκυραίων με σκοπό τη φροντίδα των πιο αδύναμων.

Η σημερινή αναταραχή ίσως να μην είναι η αιτία της κρίσης. Ίσως να είναι η στιγμή κατά την οποία συναντιούνται παλιές εκκρεμότητες, νέες απαιτήσεις διαφάνειας και μια κοινωνία που ζητά πλέον απαντήσεις.

Το Γηροκομείο δεν είναι ιδιωτική υπόθεση κανενός. Ούτε των διοικήσεων, ούτε των πολιτικών παρατάξεων, ούτε των δικτύων επιρροής που αναπτύχθηκαν γύρω του διαχρονικά. Είναι κληροδότημα της κερκυραϊκής κοινωνίας.

Και τα κληροδοτήματα δεν μπορούν να λειτουργούν ως αθέατα κέντρα ισχύος. Οφείλουν να λειτουργούν στο φως.