Μια «κουτσή πάπια» στον Λευκό Οίκο

«Κουτσή πάπια» λένε στις Ηνωμένες Πολιτείες έναν πρόεδρο σε αποδρομή. Λένε πως ο Τραμπ, μετά την ήττα στις Ενδιάμεσες Εκλογές, θα λειτουργεί ως «κουτσή πάπια». Όμως κλείνουμε μια ολόκληρη δεκαετία κατά την οποίαν ο Λευκός Οίκος ολόκληρος δεν είναι τίποτα άλλο παρά μια «κουτσή πάπια». Η πράγματι ισχυρότερη χώρα του κόσμου παραπαίει χωρίς να έχει πήλινα πόδια. Τα πόδια της, οικονομικά, τεχνολογικά, στρατιωτικά, είναι από υλικό εξαιρετικά ανθεκτικό. Έχει όμως πήλινο κεφάλι. Ας αναρωτηθεί λογικά κάποιος (και βέβαια όχι συνωμοσιολογικά) αν τόσο οι καθημερινές αυτο-διαψεύσεις και αυτο-αναιρέσεις του σημερινού αμερικανού ηγέτη όσο και ο χωρικός αποπροσανατολισμός του χθεσινού είναι στοιχεία μιας αξιόπιστης και σφριγηλής ηγεσίας ενός οποιουδήποτε οργανισμού.

Η δεκαετία 2017-2026 επιφύλαξε στις ΗΠΑ την έκπτωση της προεδρίας της μεγάλης αυτής χώρας στην κατηγορία του «μειωμένου καταλογισμού». Τραμπ Α’, Μπάιντεν, Τραμπ Β’ οι διαταραγμένοι ψυχικά ή νευρολογικά ηγέτες, που εναλλάσσονται στον Λευκό Οίκο και ασκούν τα καθήκοντά τους ο μεν ένας ως μαριονέττα του βαθέως κράτους, ο δε άλλος ως κινών νήματα μαριονεττών. «Μελέτη περιπτώσεως» για τους πολιτικούς επιστήμονες του σήμερα και τους ιστορικούς του αύριο. Άρκεσε μια δεκαετία εναλλαγής μιας εντελώς ανίσχυρης ηγεσίας και μιας υπερ-συγκεντρωτικής ηγεσίας, μια δεκαετία εναλλαγής μιας πλήρως ελεγχόμενης και εξαρτημένης ηγεσίας και μιας πλήρως ανεξέλεγκτης και ανερμάτιστης για να αποκαλυφθούν οι αδυναμίες της «μοναδικής υπερδύναμης» του σύγχρονου κόσμου. Παρεμπίπτουσα απόδειξη του κρίσιμου ρόλου του ηγέτη. (Ζήτημα που γνωρίζει καλά η Δεξιά και υποτιμά πάντα η Αριστερά.) Αυτή η εναλλαγή των δύο διαμετρικά αντίθετων μοντέλων άσκησης εξουσίας λειτουργεί ως καταλύτης επίσπευσης διαδικασιών που, άλλως, θα χρειάζονταν δεκαετίες. Διότι οι υπαρκτές αδυναμίες της χώρας θα μπορούσαν, με έναν άλλον ηγέτη, να υπερ-αναπληρωθούν από τα υπαρκτά δυνατά της σημεία.

Αυτό που θα παρακολουθήσουμε, μετά την εκλογική ήττα της 3ης Νοεμβρίου, είναι ένας πληγωμένος Τραμπ που θα επιδοθεί σε ζητήματα εξωτερικής πολιτικής – για τα οποία μπορεί ακόμη να ασκεί εξουσία χωρίς προσφυγή στο Κογκρέσο. Και επειδή και εδώ υπάρχει εκείνος ο περιοριστικός Νόμος περί Πολεμικών Εξουσιών (War Powers Resolution) του 1973, θα ονομάσει τον επόμενο πόλεμο «περιορισμένη επιχείρηση χωρίς εμπλοκή χερσαίων δυνάμεων» (όπως έκανε ο Ομπάμα το 2011 στην Λιβύη, για να παρακάμψει τον σχετικό νόμο). Στόχος πρώτος και σχετικά εύκολος είναι βέβαια ο ανεκπλήρωτος πόθος όλων των αμερικανικών κυβερνήσεων, η Κούβα του 65ετούς αμερικανικού εμπάργκο. (Εξάλλου, όπως έδειξε και η πρόσφατη ψηφοφορία στον ΟΗΕ, οι αντιστάσεις της διεθνούς κοινότητας για την άρση του αμερικανικού εμπάργκο στην Κούβα μειώνονται. Και της Ελλάδας περιλαμβανομένης στις μειωμένες αντιστάσεις, αφού για πρώτη φορά απείχε της ψηφοφορίας, δίνοντας ουσιαστικά πράσινο φως και αυτή στην συνέχιση του ολοένα και πιο θανατηφόρου εμπάργκο.)

Υπάρχει όμως ένας τομέας στον οποίον ο Τραμπ δεν ήταν και δεν θα γίνει μια «κουτσή πάπια». Ο Τραμπ, πάνω από όλα, είναι ένας «συναλλακτικός» (transactional) πρόεδρος. Είναι ένας πρόεδρος με συναλλακτική αντίληψη, που αντιμετωπίζει την εξωτερική πολιτική ως μια σειρά από συμφωνίες και ανταλλάγματα. Το ξαναγράψαμε: Κατά το Forbes του Σεπτεμβρίου του 2026, η καθαρή περιουσία του Τραμπ αυξήθηκε κατά περίπου 2,7 δισεκατομμύρια δολάρια από τις εκλογές του Νοεμβρίου 2024 μέχρι σήμερα. Σε σχεδόν δύο χρόνια, η περιουσία του από 4,3 δισ. δολάρια εκτινάχθηκε στα 7 δισ.. Το MAGA («Κάνε την Αμερική Μεγάλη Ξανά») είναι στην πραγματικότητα ένα MTGN («Κάνε τον Τραμπ Μεγάλο Τώρα»).

ΥΓ.1: Ο Τραμπ, το 1987, έγραψε το σύντομο βιβλίο «Η Τέχνη του να Κλείνεις Συμφωνίες» (The Art of the Deal). Ιδού οι πρώτες φράσεις του βιβλίου: «Δεν το κάνω για τα χρήματα. Έχω αρκετά, πολύ περισσότερα απ’ όσα θα χρειαστώ ποτέ. Το κάνω για την ίδια την χαρά τού να το κάνω. Οι συμφωνίες είναι η δική μου μορφή τέχνης. Άλλοι ζωγραφίζουν υπέροχα πάνω στον καμβά ή γράφουν θαυμάσια ποίηση. Εμένα μου αρέσει να κλείνω συμφωνίες, κατά προτίμηση μεγάλες. Από αυτό αντλώ την ευχαρίστησή μου.» Όλα τα άλλα τα ηχηρά περί εθνικισμού και αντικομμουνισμού δεν είναι παρά το προπέτασμα πίσω από το οποίο κρύβονται – όπως πάντα σε τέτοιες περιπτώσεις – παχυλά πορτοφόλια.

ΥΓ.2: Η ήττα του Τραμπ είναι και ήττα του τραμπισμού; Όχι. Θα δούμε τώρα μια σκληρή ενδοκομματική διαμάχη μεταξύ MAGA και αντι-MAGA Ρεπουμπλικάνων. Στο δε άλλο στρατόπεδο, θα δούμε μια ενδοκομματική διαμάχη μεταξύ Ακροκεντρώων και Κεντροαριστερών (ή επικίνδυνων «κομμουνιστών», κατά την ρητορική Τραμπ) Δημοκρατικών. (Ακροκεντρώα είναι π.χ. η Δημοκρατική βουλευτής Χέιλι Στίβενς, που στο Μίσιγκαν στήριξε ανοιχτά τον Ρεπουμπλικάνο υποψήφιο για να μη εκλεγεί ο «κομμουνιστής» Δημοκρατικός αιγυπτιο-αμερικάνος γιατρός Αμπντούλ Ελ Σαγιέντ – που τελικά εξελέγη!)