Όραμα και Στρατηγική για την αξιοποίηση της Ευρωπαϊκής πολιτιστικής κληρονομιάς: η περίπτωση της Κέρκυρας

Με το σημείωμά μου αυτό επιθυμώ να συμβάλω στον ανοικτό διάλογο, που έχει ξεκινήσει μέσω της εφημερίδας σας, για το τί ακριβώς σημαίνει Κέρκυρα - Πόλη / Νησί Πολιτισμού. Οι σκέψεις που ακολουθούν βασίζονται κυρίως στη 18ετή ευρωπαϊκή μου διαδρομή και πιο πρόσφατα στην αποκτηθείσα εμπειρία μέσω ευρωπαϊκών έργων και πρωτοβουλιών της αστικής μη κερδοσκοπικής εταιρίας CulturePolis.Όλοι - αυτοδιοικητικές αρχές, συλλογικοί φορείς, ενώσεις πολιτών κ.λπ. φαίνεται να πιστεύουν ακράδαντα ότι η Κέρκυρα είναι de facto πόλη / νησί πολιτισμού επειδή απλά υπάρχει ο πράγματι τεράστιος πολιτιστικός πλούτος (κτίρια, εκκλησίες, βυζαντινά μνημεία, φιλαρμονικές, χορωδίες, χορευτικά συγκροτήματα, γαστρονομία κ.λπ.), που συνδυάζεται με το ζηλευτό φυσικό περιβάλλον.Η ευρωπαϊκή και διεθνής όμως πραγματικότητα δείχνουν πως δεν αρκεί ένας τόπος να έχει αξιόλογα μνημεία αλλά πρέπει να τα προτατεύει επαρκώς, τα αναδεικνύει, τα προβάλλει και τέλος τα αξιοποιεί με ποικίλους τρόπους εντάσσοντας τα σε ένα συνεκτικό σχέδιο βιώσιμης διαχείρισης. Για να γίνει κάτι τέτοιο με επιτυχία σε οποιαδήποτε περιοχή της Ελλάδας αλλά και του κόσμου, υπάρχουν ορισμένες αναμφισβήτητες προϋποθέσεις:Α) να υπάρχει / κτιστεί ένα ΟΡΑΜΑ για την πόλη/περιοχή που να δείχνει την επιθυμητή προοπτική για τον τόπο, στην εκπόνηση και υιοθέτηση του οποίου να συμβάλλουν όλοι χωρίς ιδεοληψίες (και να πιστέψουν ότι είναι δικό τους!), από το Δήμο μέχρι τον τελευταίο φορέα και σύλλογο, τις εκκλησίες και τις ποικίλες αξιόλογες επιστημονικές και πολιτιστικές οργανώσεις.Β) να εκπονηθεί μια ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ - ΑΞΙΟΠΟΙΗΣΗΣ μετά από εξαντλητική διαβούλευση με φορείς και κατοίκους ώστε να γίνει «δικό» τους σχέδιο, που να προτείνει ένα βιώσιμο σχέδιο διαχείρισης - δράσης για τα επόμενα χρόνια, το οποίο όμως να επικαιροποιείται μονίμως και εφαρμόζεται με ευλάβεια απο τους εμπλεκομένους φορείς, υπό το άγρυπνο μάτι των κατοίκων και κοινωνικών φορέων. Μια τέτοια πρόταση για όραμα και στρατηγική διαχείρισης για την επόμενη περίοδο κατατέθηκε δημόσια από την CulturePolis στο πλαίσιο του έργου SUSTCULT (2011-2014) μετά από ευρεία διαβούλευση επι 3 χρόνια στην Κέρκυρα (που όμως δυστυχώς αγνοήθηκε πλήρως από τους αρμόδιους φορείς).Η σημερινή κατάσταση αλλά και η πορεία της Πόλης και του νησιού τα τελευταία χρόνια δείχνει ότι απουσιάζουν παντελώς οι παραπάνω προυποθέσει! Φυσική συνέπεια αυτού είναι αποσπασματικές ενέργειες - καλοπροαίρετες ίσως, αλλά χωρίς βάση και προοπτική, χωρίς αξιοποίηση των καλών διαθέσεων και συμμαχιών, αλλά κυρίως με ελάχιστη αξιοποίηση των ευκαιριών που δίνει η στρατηγική θέση της Κέρκυρας ως πύλη της Ελλάδας στην Ευρώπη του πολιτισμού. Π.χ. η πρόταση που καταθέσαμε στο Δήμο Κέρκυρας δυο φορές τους τελευταίους μήνες - χωρίς να τύχουμε καμίας απάντησης, για ένταξη της Κέρκυρας στην Ομοσπονδία Ναπολεόντειων Πόλεων, που πρόσφατα επελέγη ως Ευρωπαϊκή Πολιτιστική Διαδρομή από το Συμβούλιο της Ευρώπης, θα μπορούσε πιστεύουμε να δημιουργήσει σημαντικές συνέργειες στην προβολή του νησιού.Στα σταθούμε σε δυο χαρακτηριστικές τέτοιες περιπτώσεις:Η πρακτικώς ανύπαρκτη «προτιθέμενη αξία» σε τοπικό / περιφερειακό επίπεδο, που δημιουργήθηκε από τους χρηματοδοτηθέντες φορείς, από τα δεκάδες (πλούσια σε προϋπολογισμό έργα), που χρηματοδοτήθηκαν τα τελευταία χρόνια από τα διάφορα προγράμματα και ταμεία της Ευρωπαϊκής ¨Ενωσης. Ένα φυλλάδιο και μια παρουσίαση ενώπιον ολίγων ατόμων δεν συνιστούν προστιθέμενη αξία.Μήπως όμως εντάσσεται και η υποψηφιότητα του Δήμου Κέρκυρας να διεκδικήσει τον τίτλο της Πολιτιστικής Πρωτεύουσας της Ευρώπης για το 2021 σε κάποιο ‘Οραμα και Στρατηγική; Πρόκειται για μια τεράστια προσπάθεια που θα έπρεπε να είχε αρχίσει εδώ και 1-2 χρόνια τουλάχιστον ώστε να δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις για μια επιτυχή υποψηφιότητα με πρόσκληση όλων των φορέων, κατοίκων, ιδιωτικού τομέα για χρηματοδοτήσεις - συνέργειες, νεολαίας κ.λπ. σε μια πανστρατειά. Αυτό έκαναν άλλες υποψήφιες πόλεις (κάποιες μάλιστα ζήτησαν και τη συνδρομή μας) π.χ. Καλαμάτα, Ρόδος και πιο πρόσφατα Λάρισα και Ιωάννινα κ.ά.Ευχόμαστε ειλικρινά καλή επιτυχία στην υποψηφιότητα της Κέρκυρας και ελπίζουμε η έλλειψη αυτή Οράματος και Στρατηγικής να μην στοιχίσει την απόρριψη της υποψηφιότητας κατά την αξιολόγηση από την Ε.Ε με βάση τα κριτήρια επιλογής, που απαιτούνται για να εξασφαλίσει μία πόλη τον τίτλο της Πολιτιστικής Πρωτεύουσας της Ευρώπης.Κλείνοντας, θα ήθελα να προτείνω να υπάρξει μια ανοικτή πρόσκληση από το Δήμο κυρίως προς κάθε ενδιαφερόμενο / διακυβευτή σε ανοικτή διαβούλευση αξιοποιώντας και τις πρωτοβουλίες του δραστήριου ιδιωτικού τομέα του νησιού, για την απο κοινού διαμόρφωση ενός οράματος και στατηγικής για την Κέρκυρα στα επόμενα χρόνια, ώστε η κάθε ενέργεια και πρωτοβουλία να εντάσσεται μέσα σε ένα σαφώς καθορισμένο πλαίσιο που παρέχει τα εχέγγυα επιτυχίας.Σε μια τέτοια προσπάθεια θα συμβάλλουμε με την ομάδα της CulturePolis και των συνεργατών της σε όλην την Ευρώπη με όλες μας τις δυνάμεις και εμπειρίες.* Ιδρυτής και Πρόεδρος CulturePolis