Η Ελευθερία με μάσκα

κάπως έτσι συνέβη και τώρα, στην καραντίνα, στον εγκλεισμό. Αυτή τη φορά, όλοι υιοθετήσαμε κάποια χαρακτηριστικά εξωτερικής εσωστρέφειας. Ως «σπίτι» μας λειτουργούσε το πραγματικό σπίτι μας και όχι ο εαυτός μας, όπως συμβαίνει στην περίπτωση του εσωστρεφή. Στο πλαίσιο του εγκλεισμού, ίσως ο εσωστρεφής άνθρωπος να έγινε εσωτερικά εξωστρεφής: «έσω» στο σπίτι, «έξω» από τον εαυτό του. Πόσο εγκλεισμό να αντέξει κανείς άλλωστε;

Σήμερα είναι Δευτέρα 4 Μαΐου και όλα τα παραπάνω αρχίζουν να αποτελούν παρελθόν. Κοντινό ναι μεν, αλλά παρελθόν. Σήμερα είναι η πρώτη μέρα που είμαστε ελεύθεροι να διαβούμε την πόρτα του σπιτιού μας, χωρίς sms στο 13033, χωρίς υπεύθυνες δηλώσεις, χωρίς ταυτότητα στο χέρι. Η ελευθερία μας αυτή, όμως, δε μας αφήνει να αισθανθούμε  ολοκληρωτικά ελεύθεροι. Και όχι, δε μιλάω για τις κλειστές καφετέριες ούτε για τους στάσιμους διαδρόμους στα σκοτεινά γυμναστήρια, που καθυστερούν τον στόχο μας για το φετινό «summer body». Μιλάω για το γεγονός ότι η ελευθερία μας, είναι μόνο μια ελευθερία με μάσκα.

Μάσκα: η νέα προϋπόθεση για ελευθερία. Τη μάσκα συνήθως τη χρησιμοποιούμε στα πάρτι μασκέ. Κρύβει το πρόσωπό μας, τη ταυτότητα μας, δημιουργεί μια άλλη εικόνα για εμάς, μας κάνει μη αναγνωρίσιμους από τους γύρω μας. Τώρα φοράμε μάσκες στη καθημερινότητά μας. Μάσκες ιατρικές, χειρουργικές, όχι φάνσι, αποκριάτικες μάσκες (αν και έχουν αρχίσει να κυκλοφορούν μάσκες με μοδάτα σχέδια, που υπαινίσσονται τη μονιμότητα, πράγμα τρομαχτικό!). Και τώρα που κυκλοφορούμε μασκοφορεμένοι, η ανάγκη του να επιδείξουμε την ταυτότητά μας καταργείται.

Η μάσκα κρύβει βασικά χαρακτηριστικά μας: τη μύτη, τα χείλη, τα δόντια, το πηγούνι μας. Μας κάνει να μοιάζουμε λίγο περισσότερο μεταξύ μας. Αποκρύπτει κάποιες από τις στιλιστκές επιλογές μας: το χρώμα κραγιόν που φοράμε, το σχέδιο στα αντρικά γένια. Όπως και κάποιες συναισθηματικές αντιδράσεις μας: το χαμόγελο, το συνοφρύωμα που σχηματίζουν οι γραμμές στο πηγούνι μας. Μερικές φορές μπορεί να κρύβει και κάποιες ατέλειές μας, όπως είναι μια άσχημη οδοντοστοιχία. Η μάσκα επεμβαίνει στη ζωή μας ως dress-code, μοιάζει λίγο με ένα είδος στολής, που στερεί τη μοναδικότητα του εγώ και επιβάλλει την ομοιομορφία.

Χθες ήμουν παρούσα σε μια συζήτηση, όπου ακούστηκαν δυο διαφορετικές οπτικές για την ελευθερία με μάσκα, από δύο άτομα που φορούσαν μάσκα. Μια γυναίκα είπε: «Μου δημιουργεί κατάθλιψη, τη φοβάμαι. Μου θυμίζει τη μπούργκα και με κάνει να νιώθω υποδούλωση». Ένας άντρας απάντησε: «Ξέρεις, έχει και κάποια ενδιαφέροντα στοιχεία. Θα μάθουμε να εκφραζόμαστε με τα μάτια. Άτομα με παγωμένα βλέμματα, θα αρχίζουν να χαμογελούν με τα μάτια». Εκείνη τη στιγμή, ένα τρίτο μασκοφορεμένο άτομο μπήκε στο χώρο και είπε:« Ελευθερία, εσύ είσαι; Δε σε κατάλαβα».
 
Φαίδρα Μουρμούρη
Φοιτήτρια στο τμήμα «Επικοινωνίας, Μέσων & Πολιτισμού», Πάντειο Πανεπιστήμιο