Αχίλλειο: 28 μήνες για την αποκατάσταση — τώρα χρειάζεται σχέδιο για την επόμενη ημέρα

Η προκήρυξη του νέου διεθνούς διαγωνισμού για την αποκατάσταση και ανάδειξη του Αχιλλείου είναι, χωρίς αμφιβολία, μια σημαντική και θετική εξέλιξη.

Το έργο, συνολικού ύψους περίπου 14,2 εκατ. ευρώ με ΦΠΑ, περιλαμβάνει την ολοκλήρωση των εργασιών στο Ανάκτορο και το Θυρωρείο, στατικές και ηλεκτρομηχανολογικές παρεμβάσεις, αναβάθμιση των δικτύων, ανάπλαση του προαύλιου χώρου, νέο φωτισμό, μουσειακές κατασκευές και εξειδικευμένες εργασίες συντήρησης.

Η προβλεπόμενη διάρκεια είναι 28 μήνες από την υπογραφή της σύμβασης.

Αυτό είναι το τεχνικό σκέλος.

Το μεγάλο ερώτημα, όμως, είναι άλλο:

Όταν ολοκληρωθούν οι εργασίες, ποιο Αχίλλειο θα ανοίξει ξανά;

Ένα όμορφα αποκατεστημένο κτίριο ή ένα σύγχρονο, ζωντανό μουσείο και πολιτιστικό κέντρο διεθνούς εμβέλειας;

Οι 28 μήνες δεν πρέπει να είναι απλώς χρόνος κατασκευής. Πρέπει να είναι και χρόνος προετοιμασίας της επόμενης ημέρας.

Δεν μπορούμε να περιμένουμε να τελειώσουν τα έργα και μετά να αρχίσουμε να συζητάμε για τη λειτουργία του μουσείου, τη νέα του ταυτότητα, τις εκθέσεις, την εκπαίδευση, τις διεθνείς συνεργασίες και την πολιτιστική του δραστηριότητα.

Το Αχίλλειο πρέπει να είναι έτοιμο να λειτουργήσει από την πρώτη ημέρα της επαναλειτουργίας του.

Το Αχίλλειο δεν είναι μόνο η Σίσσυ

Το Αχίλλειο είναι ένας μοναδικός τόπος ιστορίας και μνήμης.

Είναι η αυτοκράτειρα Ελισάβετ, ο Αχιλλέας, ο Γουλιέλμος Β΄, οι ευρωπαϊκές πολιτικές ανακατατάξεις, οι πόλεμοι, οι μεταγενέστερες χρήσεις του, η τουριστική του ιστορία, αλλά και οι άνθρωποι που εργάστηκαν και έζησαν γύρω από αυτό.

Η νέα μουσειακή αφήγηση πρέπει να είναι πλουσιότερη και πιο πολυφωνική.

Να παρουσιάζει όχι ένα μόνο Αχίλλειο, αλλά τις πολλές ιστορίες που συνθέτουν τη διαδρομή του.

Τρία χρόνια εσωστρέφειας αρκούν

Από τον Σεπτέμβριο του 2023 οι εσωτερικοί χώροι του Ανακτόρου παραμένουν κλειστοί.

Έχω επανειλημμένα επισημάνει την εσωστρέφεια και τον δραστικό περιορισμό της πολιτιστικής δραστηριότητας αυτής της περιόδου.

Το νέο έργο δεν πρέπει να οδηγήσει σε άλλα χρόνια πολιτιστικής απουσίας.

Το Αχίλλειο μπορεί, ακόμη και κατά τη διάρκεια των εργασιών, να παραμένει παρόν μέσα από εκδηλώσεις, διαλέξεις, εκπαιδευτικές δράσεις, ψηφιακά προγράμματα και συνεργασίες με πολιτιστικούς και ακαδημαϊκούς φορείς.

Δέκα προτάσεις για το «Αχίλλειο 2030»

Η συζήτηση δεν πρέπει να μείνει στην κριτική. Χρειάζεται σχέδιο.

1. Master Plan λειτουργίας.

Ένα ολοκληρωμένο μουσειολογικό, πολιτιστικό και επιχειρησιακό σχέδιο για τα πρώτα χρόνια μετά την επαναλειτουργία.

2. Νέα μόνιμη έκθεση.

Μια σύγχρονη και πολυφωνική αφήγηση που θα παρουσιάζει όλες τις σημαντικές ιστορικές περιόδους και όχι μόνο την εποχή της Ελισάβετ.

3. Κέντρο Έρευνας και Τεκμηρίωσης.

Αρχείο, βιβλιοθήκη, ψηφιοποιημένο υλικό και υποστήριξη της επιστημονικής έρευνας.

4. Μόνιμη συνεργασία με το Ιόνιο Πανεπιστήμιο.

Για έρευνα, εκπαιδευτικά προγράμματα, ψηφιακές εφαρμογές, εκθέσεις και συνέδρια.

5. Πρόγραμμα Προφορικής Ιστορίας.

Να καταγραφούν οι μνήμες παλαιών εργαζομένων, κατοίκων, ξεναγών και ανθρώπων που συνδέθηκαν με το Αχίλλειο.

6. Ετήσιο πολιτιστικό πρόγραμμα.

Μουσική, εκθέσεις, διαλέξεις, συνέδρια και καλλιτεχνικές δράσεις με σταθερό σχεδιασμό.

7. Διεθνής εξωστρέφεια.

Συνεργασίες με μουσεία, πανεπιστήμια και πολιτιστικούς οργανισμούς της Αυστρίας, της Γερμανίας και της υπόλοιπης Ευρώπης.

8. Ψηφιακό Αχίλλειο.

Πολυγλωσσικές εφαρμογές, ψηφιακές συλλογές, εικονικές περιηγήσεις και νέες τεχνολογίες στη μουσειακή εμπειρία.

9. Αξιοκρατική και εξειδικευμένη διοίκηση.

Οι θέσεις ευθύνης πρέπει να συνδέονται με σαφή και διαφανή κριτήρια επιστημονικής και διοικητικής επάρκειας.

10. Συμμετοχή της τοπικής κοινωνίας.

Ένα συμβουλευτικό όργανο με επιστήμονες, εκπροσώπους του Πανεπιστημίου, πολιτιστικών φορέων, εργαζομένων και της τοπικής κοινωνίας.

Οι 28 μήνες πρέπει να μετρήσουν διπλά

Από την ημέρα που θα υπογραφεί η σύμβαση, πρέπει να αρχίσουν δύο αντίστροφες μετρήσεις.

Η πρώτη για την αποκατάσταση των κτιρίων.

Η δεύτερη για τη δημιουργία του νέου μουσείου.

28 μήνες για τη νέα μουσειακή ταυτότητα.

28 μήνες για τις διεθνείς συνεργασίες.

28 μήνες για το ψηφιακό αρχείο.

28 μήνες για τα εκπαιδευτικά προγράμματα.

28 μήνες για την προετοιμασία του ανθρώπινου δυναμικού.

28 μήνες για να ξαναχτιστεί η σχέση του Αχιλλείου με την Κέρκυρα.

Έτσι, όταν παραδοθεί το έργο, δεν θα έχουμε μόνο ένα αποκατεστημένο Ανάκτορο.

Θα έχουμε ένα μουσείο έτοιμο να λειτουργήσει.

Το πραγματικό στοίχημα

Η επένδυση των 14,2 εκατ. ευρώ είναι σημαντική.

Αλλά το Αχίλλειο είναι κάτι πολύ μεγαλύτερο από ένα τεχνικό έργο.

Είναι μέρος της ιστορίας και της πολιτιστικής ταυτότητας της Κέρκυρας. Είναι ένας τόπος με ευρωπαϊκή ακτινοβολία και τεράστιες δυνατότητες στον πολιτισμό, στην εκπαίδευση, στην έρευνα και στον ποιοτικό τουρισμό.

Γι' αυτό, το πραγματικό ερώτημα δεν είναι μόνο πότε θα ολοκληρωθούν οι εργασίες.

Είναι:

Τι Αχίλλειο θέλουμε να παραδώσουμε στις επόμενες γενιές;

Η δημοπράτηση του έργου είναι μια σημαντική αρχή.

Τώρα χρειάζεται το επόμενο βήμα: όραμα, σχέδιο και προετοιμασία.

Γιατί το Αχίλλειο δεν χρειάζεται απλώς να ξανανοίξει.

Χρειάζεται να ξαναζήσει.

ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΣ Τ. ΔΙΑΒΑΤΗΣ

Ο Αναστάσιος Τ. Διαβάτης, Επιχειρηματίας Τουρισμού, Ιστορικός, τ. Διευθυντής Αχιλλείου