Τα σκουπίδια ως Ερινύες της Λευκίμμης

Η αποτυχία 25 χρόνων δεν άφησε πίσω της μόνο σωρούς απορριμμάτων. Υπονόμευσε την εμπιστοσύνη των πολιτών, ακύρωσε κάθε δυνατότητα τοπικού σχεδιασμού και προσφέρει σήμερα το ισχυρότερο επιχείρημα υπέρ της ιδιωτικοποίησης.

Τα σκουπίδια κυνηγούν σαν Ερινύες τους Λευκιμμιώτες. Όχι επειδή αντιστάθηκαν στον περιφερειακό δήθεν σχεδιασμό, που επιχειρήθηκε κάποτε να επιβληθεί στην περιοχή τους, αλλά επειδή στην πορεία εγκαταλείφθηκε και κάθε δικός τους προγραμματισμός για τη διαχείριση των απορριμμάτων. Ένας σχεδιασμός που όφειλε να αποτελεί οργανικό και συμπληρωματικό μέρος της διαχείρισης σε ολόκληρο το νησί.

Τέτοιες ώρες, τέτοια λόγια, θα πει κανείς. Μόνο που τα τελευταία 25 χρόνια η εγκληματική αναποτελεσματικότητα, η επιπολαιότητα και συχνά η αυθαιρεσία στη διαχείριση του προβλήματος δεν συσσώρευσαν απλώς σκουπίδια. Διέβρωσαν και την κοινωνική συνείδηση, δηλαδή τον βασικότερο παράγοντα για να πετύχει οποιοδήποτε σύγχρονο σύστημα διαχείρισης.

Η διαχρονική τοπική ηγεσία παρέδωσε μαθήματα αποδιαπαιδαγώγησης. Οι ίδιοι, λίγο πολύ, άνθρωποι, που εναλλάσσονταν σε θέσεις ευθύνης, καλλιέργησαν την αντίληψη ότι τα απορρίμματα είναι πάντοτε πρόβλημα κάποιου άλλου. Αντί για συμμετοχή, διαλογή στην πηγή και τοπική ευθύνη, επικράτησαν η αναβολή, η μετάθεση του κόστους και η διαρκής αναζήτηση μιας προσωρινής λύσης. Και η ίδια η κοινωνία όμως θεσμική και ανεξάρτητη δεν είναι άμοιρη ευθυνών.

Στο μεταξύ, η αυξανόμενη εμπλοκή μεγάλων επιχειρηματικών ομίλων προδιαγράφει μια διαχείριση όλο και περισσότερο εξαρτημένη από ιδιωτικά συμφέροντα. Η ιδιωτικοποίηση προβάλλεται ως απάντηση στην αποτυχία του δημόσιου συστήματος, επικαλούμενη ακριβώς τις αμαρτίες εκείνων που το απαξίωσαν.

Έτσι, η κοινωνία κινδυνεύει να πληρώσει δύο φορές. Πρώτα την ανικανότητα και τις αυθαιρεσίες των διοικήσεων και ύστερα το αυξημένο κόστος μιας διαχείρισης που θα της παρουσιαστεί ως αναπόφευκτη σωτηρία.

Η Λευκίμμη δεν τιμωρείται επειδή αντιστάθηκε. Πληρώνει και την εγκατάλειψη της δυνατότητας να διαμορφώσει τη δική της συμβολή στη λύση. Και μαζί της πληρώνει ολόκληρη η Κέρκυρα. Οι Ερινύες, άλλωστε, δεν καταδιώκουν μόνο εκείνους που διέπραξαν το σφάλμα αλλά και όλους τους άλλους. Όλους μας...