Από τη Βενετία στην Κέρκυρα: το αρχείο, το Ιόνιο Πανεπιστήμιο και μια παλιά σχέση που ζητά συνέχεια

ΒΕΝΕΤΙΑ. Η συμμετοχή του υφυπουργού Εξωτερικών Γιάννη Λοβέρδου στη συζήτηση για την «Ψηφιακή Διαχείριση του Εν Βενετία Αρχείου» δεν αφορά μόνο μια τεχνική διαδικασία ψηφιοποίησης. Αγγίζει ένα πεδίο στο οποίο η Κέρκυρα και ειδικότερα το Ιόνιο Πανεπιστήμιο έχουν διαχρονική παρουσία μέσω του Τμήματος Αρχειονομίας, Βιβλιοθηκονομίας και Μουσειολογίας, που ιδρύθηκε ακριβώς για τη μελέτη, οργάνωση, συντήρηση και αξιοποίηση ιστορικών αρχείων και πολιτιστικής μνήμης.

Το Τμήμα έχει αναπτύξει κατά καιρούς επιστημονικές συνέργειες με αρχειακούς και πολιτιστικούς φορείς στην Ιταλία και το ευρύτερο βενετικό περιβάλλον, ενώ η έρευνα πολλών μελών του έχει στραφεί στα επτανησιακά αρχεία, στην ενετική διοίκηση και στα τεκμήρια που συνδέουν την ιστορία των Ιονίων Νήσων με τη Βενετία. Δεν είναι τυχαίο ότι σημαντικό μέρος των πηγών για την ιστορία της Κέρκυρας, της τοπικής αυτοδιοίκησης, της οικονομίας ή ακόμη και των κοινωνικών δομών των Επτανήσων βρίσκεται σε βενετικά αρχεία.

Οι σχέσεις Κέρκυρας–Βενετίας υπερβαίνουν το συμβολικό επίπεδο. Η τετρακοσίων ετών βενετική παρουσία στα Επτάνησα άφησε πίσω της ένα τεράστιο σώμα εγγράφων: διοικητικά αρχεία, χάρτες, συμβόλαια, ναυτιλιακά μητρώα, εκκλησιαστικά έγγραφα και προσωπικές συλλογές. Η ψηφιοποίηση αυτών των τεκμηρίων θεωρείται κρίσιμη όχι μόνο για τους ιστορικούς αλλά και για τη σύγχρονη πολιτιστική πολιτική, επειδή επιτρέπει ανοικτή πρόσβαση και διεθνή έρευνα.

Σε αυτό το πλαίσιο, η ημερίδα στη Βενετία μπορεί να διαβαστεί και ως υπενθύμιση μιας παλαιότερης φιλοδοξίας: να καταστεί η Κέρκυρα, μέσω του Ιονίου Πανεπιστημίου και των εξειδικευμένων τμημάτων του, κόμβος μελέτης της αρχειακής κληρονομιάς του ενετικού και μεταβυζαντινού χώρου. Μια φιλοδοξία που κατά καιρούς ενισχύθηκε από διεθνείς συνεργασίες, αλλά δεν απέκτησε ποτέ σταθερή θεσμική μορφή ανάλογη του ιστορικού της βάρους.