Δύσκολα η Ελλάδα θα πιάσει τους στόχους της ανακύκλωσης

ΚΕΡΚΥΡΑ. Με κεντρικό μήνυμα ότι η χώρα κινδυνεύει να μην επιτύχει τους ευρωπαϊκούς στόχους για τη διαχείριση των αστικών αποβλήτων έως το 2030 καταγράφεται κοινή διαπίστωση της Αυτοδιοίκησης ότι οι καθυστερήσεις των τελευταίων ετών έχουν συσσωρευτεί και ο διαθέσιμος χρόνος έχει πλέον περιοριστεί δραματικά.

Οι συμμετέχοντες εξέφρασαν έντονο προβληματισμό για την πορεία υλοποίησης του εθνικού σχεδιασμού. Παρά την πρόοδο στις υποδομές, οι δείκτες ανακύκλωσης παραμένουν χαμηλοί, ενώ οι ευρωπαϊκές εκθέσεις εξακολουθούν να καταγράφουν σημαντική υστέρηση της χώρας. Χαρακτηριστικά επισημαίνεται ότι οι νέες Μονάδες Ανάκτησης και Ανακύκλωσης (ΜΑΑ) δεν αρκούν από μόνες τους για την επίτευξη των στόχων, χωρίς την ανάπτυξη ολοκληρωμένων συστημάτων χωριστής συλλογής των αποβλήτων.

Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στην Αττική, η οποία παράγει περίπου το 50% των αστικών αποβλήτων της χώρας. Σύμφωνα με τα συμπεράσματα, η υστέρηση της μεγαλύτερης περιφέρειας δεν μπορεί να αντισταθμιστεί από την πρόοδο της υπόλοιπης Ελλάδας, γεγονός που καθιστά ακόμη δυσκολότερη τη συνολική επίτευξη των ευρωπαϊκών δεσμεύσεων.

Το Δίκτυο επισημαίνει επίσης ότι οι Περιφερειακοί Σχεδιασμοί Διαχείρισης Αποβλήτων βρίσκονται μεν στο τελικό στάδιο, όμως εξακολουθούν να υπάρχουν σημαντικά εμπόδια στην εφαρμογή τους, όπως οι καθυστερήσεις στη λειτουργία νέων συστημάτων εναλλακτικής διαχείρισης, η έλλειψη ολοκληρωμένου σχεδιασμού για τα βιοαπόβλητα και οι δυσκολίες που αντιμετωπίζουν οι μικροί νησιωτικοί και ορεινοί δήμοι.

Οι διαπιστώσεις αυτές αποκτούν ιδιαίτερη σημασία για την Κέρκυρα, όπου η μετάβαση στο νέο μοντέλο διαχείρισης απορριμμάτων εξακολουθεί να εξαρτάται από την κατασκευή της προγραμματισμένης Μονάδας Ανάκτησης και Ανακύκλωσης. Παρά τις επανειλημμένες διαβεβαιώσεις ότι το έργο θα εξασφαλίσει τελικά χρηματοδότηση, μέχρι σήμερα παραμένει εκτός χρηματοδοτικού προγράμματος, γεγονός που δεν επιτρέπει την έναρξη της κατασκευής του. Η εκκρεμότητα αυτή επιβεβαιώνει στην πράξη τον βασικό προβληματισμό της Συνόδου, ότι δηλαδή οι σχεδιασμοί δεν αρκούν χωρίς εξασφαλισμένους πόρους και ταχεία υλοποίηση. Για την Κέρκυρα, η καθυστέρηση σημαίνει ότι εξακολουθεί να βρίσκεται σε μεταβατικό καθεστώς, ενώ οι ευρωπαϊκές υποχρεώσεις και οι στόχοι του 2030 πλησιάζουν. Δεν είναι τυχαίο ότι οι ΦοΔΣΑ κάνουν λόγο για έναν «αγώνα δρόμου αμφίβολης έκβασης», ζητώντας να μετατραπούν άμεσα τα σχέδια σε ώριμα, χρηματοδοτημένα και υλοποιήσιμα έργα.

Έντονη ήταν και η κριτική για τις καθυστερήσεις στη χρηματοδότηση έργων μέσω του προγράμματος ΠΕΚΑ 2021-2027 και των πόρων του τέλους ταφής, καθώς και για το νέο θεσμικό πλαίσιο, το οποίο –κατά τους ΦοΔΣΑ– επιβαρύνει τις διαδικασίες με πρόσθετους ελέγχους και γραφειοκρατία. Επιφυλάξεις διατυπώθηκαν και για τον σχεδιασμό της ενεργειακής αξιοποίησης των αποβλήτων, υποστηρίζοντας ότι προωθείται χωρίς ουσιαστική συμμετοχή της Αυτοδιοίκησης και χωρίς σαφή εικόνα του κόστους που θα επωμιστούν δήμοι και πολίτες.

Καταλήγοντας, η Σύνοδος καλεί την Πολιτεία να επιταχύνει τις αποφάσεις, να διασφαλίσει σταθερές χρηματοδοτήσεις και να προχωρήσει σε στενότερη συνεργασία με τους ΦοΔΣΑ και τους δήμους, προκειμένου οι σχεδιασμοί να μετατραπούν άμεσα σε εφαρμόσιμα έργα. Παράλληλα, το Δίκτυο δηλώνει έτοιμο να συμβάλει με την εικοσαετή εμπειρία του στη διαμόρφωση μιας ρεαλιστικής και αποτελεσματικής εθνικής πολιτικής για τα απορρίμματα, εκφράζοντας σαφείς επιφυλάξεις για το κατά πόσο οι στόχοι του 2030 μπορούν πλέον να επιτευχθούν χωρίς δραστικές αλλαγές. Για την Κέρκυρα, όπου το μεγαλύτερο έργο της νέας περιόδου παραμένει ακόμη σε αναμονή χρηματοδότησης, η επισήμανση αυτή αποκτά ιδιαίτερο βάρος.