Πως θα επιστραφούν οι αυξήσεις επί των τελών

Η υπόθεση των αχρεωστήτως εισπραχθέντων δημοτικών τελών δεν είναι μόνο νομικό ή λογιστικό θέμα. Είναι κυρίως ζήτημα διοικητικής αξιοπιστίας και πολιτικής διαχείρισης. Από τη στιγμή που μια δικαστική απόφαση κρίνει ότι πολίτες ή επιχειρήσεις επιβαρύνθηκαν χωρίς νόμιμη βάση, η βασική αρχή θα έπρεπε να είναι απλή: τα χρήματα να επιστρέφονται με τον ευκολότερο δυνατό τρόπο και χωρίς νέα ταλαιπωρία για τους δημότες.

Το πρώτο ερώτημα είναι αν ο Δήμος θα επιλέξει μια ενεργητική διαδικασία ή αν θα μεταφέρει όλο το βάρος στους πολίτες μέσω αιτήσεων, δικαιολογητικών και χρονοβόρων ελέγχων.

Θεωρητικά, από τη στιγμή που τα τέλη εισπράχθηκαν οργανωμένα μέσω των λογαριασμών ηλεκτρικού ρεύματος, υπάρχουν ήδη τα απαραίτητα στοιχεία για να εντοπιστούν οι χρεώσεις, οι παροχές και οι δικαιούχοι. Αυτό θα μπορούσε να επιτρέψει μια περισσότερο αυτοματοποιημένη διαδικασία, είτε μέσω απευθείας επιστροφών είτε μέσω συμψηφισμού με μελλοντικές δημοτικές χρεώσεις.

Στην πράξη όμως, ακριβώς αυτή η διαδρομή μέσω των παρόχων ηλεκτρικής ενέργειας περιπλέκει το ζήτημα. Οι δήμοι δεν εισέπρατταν απευθείας από τον δημότη, αλλά μέσω τρίτων φορέων, με αποτέλεσμα να προκύπτουν τεχνικά και διοικητικά ερωτήματα: ποιος διαθέτει τα πλήρη ιστορικά στοιχεία, ποιος πιστοποιεί το ακριβές ποσό ανά παροχή, τι γίνεται σε περιπτώσεις αλλαγής ιδιοκτήτη ή ενοικιαστή, πώς αντιμετωπίζονται οι κλειστές παροχές ή οι επιχειρήσεις που έχουν διακόψει τη λειτουργία τους. Επιπλέον, κάθε πάροχος ενέργειας τηρεί διαφορετικά πληροφοριακά συστήματα και διαφορετικό βάθος αρχείων.

Από το περιεχόμενο της καθαρογραφημένης απόφασης του ΣτΕ θα εξαρτηθούν σχεδόν όλα: αν η εφαρμογή θα είναι οριζόντια, ποια χρονική περίοδος καλύπτεται, αν προβλέπεται πλήρης αναδρομικότητα ή περιορισμός λόγω παραγραφής και αν δικαιούχοι θεωρούνται μόνο όσοι είχαν προσφύγει ή το σύνολο των επιβαρυνθέντων. Εξίσου κρίσιμη θα είναι και η στάση του Υπουργείου Εσωτερικών, καθώς είναι πιθανό να απαιτηθούν ενιαίες οδηγίες προς τους δήμους για να αποφευχθούν διαφορετικές ερμηνείες και νέες δικαστικές εμπλοκές.

Ο χρόνος υλοποίησης δύσκολα θα είναι σύντομος. Ακόμη και σε ένα ευνοϊκό σενάριο, θα απαιτηθούν οικονομικοί έλεγχοι, διασταυρώσεις στοιχείων και αποφάσεις των δημοτικών οργάνων.