Τα έργα που γερνούν πριν κατασκευαστούν

Έξι χρόνια από τη μελέτη μέχρι τη σύμβαση. Και ύστερα άλλοι δεκαοκτώ μήνες για να γίνει το έργο. Η περίπτωση του οδικού δικτύου της Νότιας Κέρκυρας δεν είναι εξαίρεση. Είναι μάλλον μια καλή φωτογραφία του τρόπου με τον οποίο προχωρούν τα δημόσια έργα.

Η μεγάλη καθυστέρηση στην ωρίμανσή τους αντιμετωπίζεται συνήθως σαν διοικητική λεπτομέρεια. Δεν είναι. Έχει κόστος — και μάλιστα πολλαπλό.

Πρώτα απ' όλα, ακριβαίνει τα έργα. Οι τιμές των υλικών, της ενέργειας και της εργασίας αλλάζουν. Ένας προϋπολογισμός που συντάχθηκε πριν από πέντε ή έξι χρόνια συχνά δεν ανταποκρίνεται πλέον στην πραγματικότητα. Ακολουθούν αναθεωρήσεις, συμπληρωματικές διαδικασίες και νέες καθυστερήσεις.

Το χειρότερο όμως είναι ότι γερνούν και οι ίδιες οι μελέτες. Στο διάστημα που μεσολαβεί αλλάζουν οι ανάγκες, επιδεινώνονται οι υποδομές, εμφανίζονται καινούργια προβλήματα. Έτσι, όταν επιτέλους φτάνει η ώρα του εργοταξίου, υπάρχει ο κίνδυνος να κατασκευάζουμε τη λύση που χρειαζόμασταν πριν από έξι χρόνια και όχι αυτή που χρειαζόμαστε σήμερα.

Υπάρχει και μια ακόμη σοβαρότερη συνέπεια: χάνονται χρηματοδοτικές ευκαιρίες. Έργα χωρίς ώριμες μελέτες δεν μπορούν να ενταχθούν εγκαίρως όταν ανοίγει ένα πρόγραμμα. Κι όταν η χρηματοδότηση έχει αυστηρό χρονοδιάγραμμα, η καθυστέρηση μπορεί να σημαίνει ακόμη και απένταξη.

Στην Κέρκυρα έχουμε πληρώσει πολλές φορές αυτήν την αδυναμία. Δεν μας λείπουν μόνο τα χρήματα. Μας λείπει συχνά η δυνατότητα να μετατρέψουμε εγκαίρως μια ανάγκη σε ώριμο, αδειοδοτημένο και δημοπρατήσιμο έργο.

Και εδώ τελειώνει το άλλοθι της «γραφειοκρατίας». Όταν χρειάζονται έξι χρόνια για να περάσει ένα έργο από τη μελέτη στη σύμβαση, δεν έχουμε απλώς αργές διαδικασίες. Έχουμε πρόβλημα διοίκησης.

Οι χρηματοδοτήσεις που εξασφαλίζονται αλλά δεν μπορούν να αξιοποιηθούν εγκαίρως δεν είναι επιτυχία. Οι μελέτες που μένουν στα συρτάρια δεν είναι έργα. Και οι συμβάσεις που υπογράφονται όταν οι ανάγκες έχουν ήδη προλάβει να αλλάξουν δεν δικαιολογούν πανηγυρισμούς.

Το πραγματικό έλλειμμα της Κέρκυρας δεν είναι πάντοτε τα λεφτά. Είναι η ικανότητα να κάνει εγκαίρως τα λεφτά έργα. Και όταν για μια εργολαβία χρειάζονται έξι χρόνια μέχρι να πέσουν οι υπογραφές και άλλοι δεκαοκτώ μήνες για να τελειώσει, δεν αρκεί να πανηγυρίζουμε επειδή κάποτε έφτασε στη σύμβαση. Πρέπει να ρωτάμε ποιος και γιατί άφησε να χαθούν έξι χρόνια. Γιατί τον λογαριασμό της καθυστέρησης δεν τον πληρώνει η γραφειοκρατία. Τον πληρώνει η Κέρκυρα.