Όταν η εμπάθεια βαφτίζεται «κριτική»

Το κείμενο που δημοσιεύτηκε εναντίον της απερχόμενης διευθύντριας της Εφορείας Αρχαιοτήτων Κέρκυρας, Τένιας Ρηγάκου, δεν είναι ούτε αποτίμηση ούτε κριτική. Είναι μια κακοήθης επίθεση, γεμάτη μνησικακία, υπαινιγμούς και προσωπική χολή, που αποκαλύπτει πολύ περισσότερα για τον συντάκτη και τα κίνητρά του παρά για το πρόσωπο που στοχοποιεί.

Εδώ δεν έχουμε να κάνουμε με αγωνία για τον πολιτισμό ή με ενδιαφέρον για το δημόσιο συμφέρον. Έχουμε να κάνουμε με ένα κείμενο που εκφράζει τη διαχρονική δυσαρέσκεια συγκεκριμένων κύκλων, οι οποίοι αντιμετωπίζουν την πολιτιστική κληρονομιά της Κέρκυρας όχι ως συλλογική ευθύνη, αλλά ως εμπόδιο στα ιδιωτικά τους σχέδια. Όταν η νομιμότητα μπαίνει φρένο στις «διευκολύνσεις», τότε βαφτίζεται αυταρχισμός. Όταν οι κανόνες ισχύουν για όλους, τότε μιλούν για «τοξικό κλίμα».

Η Τένια Ρηγάκου υπηρέτησε επί σχεδόν είκοσι χρόνια έναν θεσμό εξαιρετικά απαιτητικό, σε ένα νησί με τεράστιο πολιτιστικό βάρος και ακόμη μεγαλύτερες πιέσεις. Η Εφορεία Αρχαιοτήτων Κέρκυρας δεν είναι γραφείο εξυπηρέτησης συμφερόντων, ούτε μηχανισμός τακτοποίησης υποθέσεων. Είναι θεματοφύλακας μνημείων παγκόσμιας σημασίας και αυτό, για κάποιους, ήταν πάντα ενοχλητικό.

Το δημοσίευμα αποφεύγει επιμελώς να αναγνωρίσει το πραγματικό έργο που έγινε: τη διαχείριση της Παλιάς Πόλης της Κέρκυρας ως μνημείου UNESCO, τη διάσωση και συντήρηση κρίσιμων υποδομών, την αντιμετώπιση δεκάδων σύνθετων υποθέσεων σε ένα πλαίσιο ελλείψεων και καθυστερήσεων που δεν δημιούργησε η ίδια η υπηρεσία.

Αντί γι’ αυτό, επιλέγει τον εύκολο δρόμο της ισοπέδωσης και της προσωπικής απαξίωσης. Γιατί; Διότι είναι πάντα πιο βολικό να επιτίθεσαι σε ένα πρόσωπο που αποχωρεί, παρά να αναμετρηθείς με την αλήθεια: ότι η προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς συχνά συγκρούεται με συμφέροντα και όχι με τους «απλούς πολίτες», όπως υποκριτικά αφήνεται να εννοηθεί.

Η χρήση εκφράσεων όπως «ξένη και αποτυχημένη» δεν είναι απλώς άκομψη. Είναι αποκαλυπτική. Αποκαλύπτει μια αντίληψη ιδιοκτησίας του τόπου, όπου όποιος δεν εντάσσεται σε συγκεκριμένα δίκτυα θεωρείται ανεπιθύμητος. Αυτή ακριβώς η νοοτροπία είναι που κρατά την Κέρκυρα πίσω.

Η δημόσια συζήτηση για τον πολιτισμό δεν έχει ανάγκη από προσωπικές επιθέσεις και άρθρα εκδίκησης. Έχει ανάγκη από σοβαρότητα, γνώση και ειλικρίνεια. Όσοι σήμερα επιχειρούν να ξαναγράψουν την πραγματικότητα με όρους εμπάθειας, ας γνωρίζουν ότι η κοινωνία της Κέρκυρας καταλαβαίνει πολύ καλά ποιοι μιλούν για το συμφέρον του νησιού και ποιοι για το δικό τους. Η Τένια Ρηγάκου κρίνεται και θα κριθεί από το θεσμικό της έργο και από την ιστορία. Το ίδιο, όμως, θα συμβεί και με όσους επένδυσαν στον διχασμό, στη λάσπη και στη διαστρέβλωση.

ΝΙΚΟΣ ΠΙΤΣΙΛΟΣ