Τα αυτονόητα στον αυτόματο
Η καθημερινή ασφυξία από την τροφοδοσία των καταστημάτων δεν είναι απλώς κυκλοφοριακό πρόβλημα. Είναι η απόδειξη ότι ένα μνημείο παγκόσμιας κληρονομιάς λειτουργεί χωρίς ενιαίο σχεδιασμό, χωρίς συντονισμό και, τελικά, χωρίς έναν φορέα που να έχει την ευθύνη της καθημερινής του διαχείρισης.
Κάποιος είπε τις προάλλες, αστειευόμενος, ότι η νέα εποχή της Παλιάς Πόλης θα αρχίσει με το πρώτο θανατηφόρο τροχαίο στην... Πίνια. Γελάσαμε. Όμως υπάρχουν αστεία που σε κάνουν να παγώνεις, γιατί ξέρεις ότι περιγράφουν μια πιθανότητα που δεν είναι πια μακρινή.
Κάθε πρωί η Παλιά Πόλη μετατρέπεται σε εργοτάξιο ανεφοδιασμού. Φορτηγά, βαν, περονοφόρα, καρότσια, πεζοί, τουρίστες και κάτοικοι διεκδικούν τον ίδιο ελάχιστο χώρο. Οι οδηγοί βιάζονται να προλάβουν ένα ωράριο που στην πράξη δεν επαρκεί. Τα νεύρα τεντώνονται, οι καβγάδες πολλαπλασιάζονται, οι επικίνδυνοι ελιγμοί γίνονται ρουτίνα. Και όταν συμβεί το επόμενο επεισόδιο, όλοι εκπλήσσονται. Για λίγες ώρες.
Το πρόβλημα δεν είναι ότι κάποιοι παραβιάζουν τους κανόνες. Το πρόβλημα είναι ότι οι κανόνες ανήκουν σε μια άλλη Κέρκυρα.
Όταν θεσπίστηκαν, εξυπηρετούσαν μια πόλη με λιγότερα καταστήματα, λιγότερους επισκέπτες, λιγότερα φορτία. Σήμερα επιχειρούμε να διακινήσουμε πολλαπλάσιες ποσότητες με το ίδιο μοντέλο, στους ίδιους δρόμους, μέσα στο ίδιο χρονικό παράθυρο. Δεν φταίνε μόνο οι οδηγοί. Δεν φταίνε μόνο οι επαγγελματίες. Έχουμε φτάσει στα φυσικά όρια ενός συστήματος που έχει καταρρεύσει, αλλά εξακολουθεί να εφαρμόζεται σαν να μη συμβαίνει τίποτα.
Κι όμως, λύσεις έχουν προταθεί. Ζώνες ανεφοδιασμού εκτός του πυρήνα της Παλιάς Πόλης, μεταφόρτωση σε μικρά –ιδανικά ηλεκτροκίνητα– οχήματα, ειδικό καθεστώς για τα συνεργεία που εξυπηρετούν κατοικίες, ψηφιακή διαχείριση αδειών και ελέγχων. Δεν πρόκειται για καινοτομίες. Εφαρμόζονται εδώ και χρόνια σε ιστορικές πόλεις της Ευρώπης.
Στην Κέρκυρα, όμως, κάθε αλλαγή σταματά εκεί που αρχίζει το πολιτικό κόστος. Οι αντιδράσεις εμφανίζονται, η αποφασιστικότητα υποχωρεί και η πραγματικότητα επιστρέφει δριμύτερη. Μέχρι την επόμενη κρίση.
Το μεγαλύτερο πρόβλημα, ωστόσο, βρίσκεται αλλού. Η Παλιά Πόλη δεν διοικείται. Δήμος, Τροχαία, Δημοτική Αστυνομία, Εφορεία Αρχαιοτήτων, Υπουργείο Πολιτισμού και άλλοι φορείς ασκούν αποσπασματικές αρμοδιότητες, αλλά κανείς δεν έχει την ευθύνη της συνολικής λειτουργίας της. Κανείς δεν λογοδοτεί για το αποτέλεσμα. Όταν όλα πηγαίνουν στραβά, ο καθένας επικαλείται το περιορισμένο κομμάτι της δικής του αρμοδιότητας.
Έτσι δεν διοικείται ένα μνημείο παγκόσμιας κληρονομιάς. Έτσι απλώς διαχειρίζεται κανείς την επόμενη μέρα.
Η Κέρκυρα χρειάζεται επειγόντως μια Αρχή Διαχείρισης της Παλιάς Πόλης. Έναν φορέα με αρμοδιότητα, επιστημονική τεκμηρίωση, επιχειρησιακή δυνατότητα και λογοδοσία. Όχι άλλη μία επιτροπή, ούτε άλλο ένα σχέδιο που θα μείνει στο χαρτί. Έναν μηχανισμό που θα οργανώνει την καθημερινότητα ενός ζωντανού ιστορικού κέντρου πριν αυτή οργανωθεί από το χάος.
ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΑΤΣΑΪΤΗΣ
Είναι ο εκδότης - διευθυντής της Ενημέρωσης. Έχει σπουδάσει και εργαστεί ως μηχανικός και ηλεκτρονικός. Δημοσιογραφεί από τις αρχές της δεκαετίας του 1980. Έχει συνεργαστεί με σχεδόν όλες τις αθηναϊκές εφημερίδες. Διετέλεσε πρόεδρος του Συνδέσμου Ημερησίων Περιφερειακών Εφημερίδων, τον οποίον υπηρέτησε και από τη θέση του γενικού γραμματέα στο δ.σ. επί οκτώ χρόνια. Πιστεύει πως η ισχυρότερη ιδιότητα του δημοσιογράφου στην ενημέρωση είναι το ενδιαφέρον του για τα κοινά και στην επικοινωνία η έντιμη και ανιδιοτελής διαμεσολάβηση.
