Κυριακή 04.10.2026 ΚΕΡΚΥΡΑ

Νυρεμβέργη, 80 ή 91 χρόνια μετά

ΑΡΘΡΟ
02 Οκτωβρίου 2026 / 13:27
ΚΩΣΤΑΣ ΒΕΡΓΟΣ

Οι διαβόητες συγκεντρώσεις της Νυρεμβέργης ήταν τα μεγάλα ετήσια συνέδρια και οι μαζικές εκδηλώσεις του ναζιστικού κόμματος.

Από την 20η Νοεμβρίου 1945 έως την 1η Οκτωβρίου 1946, το Διεθνές Στρατιωτικό Δικαστήριο (με δικαστές από ΗΠΑ, Σοβιετική Ένωση, Βρετανία και Γαλλία) δίκασε στην Νυρεμβέργη 22 από τους σημαντικότερους επιζώντες ηγέτες της ναζιστικής Γερμανίας. Οι Χίτλερ, Χίμλερ, Γκέμπελς είχαν προλάβει να αυτοκτονήσουν, παραιτούμενοι της ανάληψης ευθύνης για την ήττα. 

Λίγες μόλις ώρες πριν την αυτοκτονία του, ο Χίτλερ άφησε γραπτώς την εξής διαθήκη: «Καλώ την ηγεσία του έθνους και όσους την ακολουθούν να τηρούν με την μεγαλύτερη προσοχή τούς φυλετικούς νόμους και να πολεμούν ανελέητα εκείνους που δηλητηριάζουν όλους τους λαούς του κόσμου, τον διεθνή εβραϊσμό». Οι φυλετικοί νόμοι είχαν κηρυχθεί από τον ίδιο τον Χίτλερ στην Νυρεμβέργη, το 1935. 

Οι διαβόητες συγκεντρώσεις της Νυρεμβέργης ήταν τα μεγάλα ετήσια συνέδρια και οι μαζικές εκδηλώσεις του ναζιστικού κόμματος, όπου ο Φύρερ εκφωνούσε τους πύρινους λόγους του μπροστά σε ένα κοινό από χιλιάδες ακίνητα πειθαρχημένα στρατιωτάκια. Μετά την άνοδο του Χίτλερ στην εξουσία, στις 30 Ιανουαρίου 1930, πραγματοποιούντο στην πόλη αυτή, κάθε Σεπτέμβριο, από το 1933 έως το 1938, παρελάσεις και τελετές που προέβαλλαν την λατρεία του ηγέτη (Φύρερ). Τον Σεπτέμβριο του 1939, ο κόσμος θα έμπαινε στην τρέλα του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου που θα άφηνε πίσω του 70 εκατομμύρια νεκρών (το 3% του τότε παγκόσμιου πληθυσμού) και δεκάδες εκατομμύρια προσφύγων και τραυματιών να κείτονται πάνω σε ερείπια. 

Σύμφωνα με τον Άλμπερτ Σπέερ, υπουργό Εξοπλισμών της ναζιστικής Γερμανίας, ο Χίτλερ, την 19η Μαρτίου 1945, εξέδωσε το περίφημο «Διάταγμα του Νέρωνα» (το οποίο προσωπικώς ο Σπέερ διατασσόταν να εκτελέσει). Ζητούσε ο  Χίτλερ την καταστροφή όλων των γερμανικών βιομηχανικών, συγκοινωνιακών και άλλων υποδομών ώστε αυτές να μην πέσουν στα χέρια των Συμμάχων. Αντιμετώπιζε ο Χίτλερ, συγχρόνως, την ήττα ως απόδειξη ότι ο ίδιος ο λαός «του» τον πρόδωσε. 

Τι κρατάμε σήμερα από εκείνες τις Νυρεμβέργες – αυτή του 1935 και αυτή του 1946; Από την πρώτη, αυτή που όρισε τους «φυλετικούς νόμους», κρατάμε το δηλητήριο του μίσους που διαχέεται σε μια ολόκληρη κοινωνία για να την οδηγήσει, λίγο καιρό μετά, στην συντριβή, παρασέρνοντας μαζί εκατομμύρια αθώους σε όλο τον κόσμο. Από την δεύτερη Νυρεμβέργη, κρατάμε τις τυπικές υπερασπιστικές γραμμές των κατηγορουμένων εγκληματιών πολέμου, «εκτελούσα διαταγές ανωτέρων» και «δεν γνώριζα» (τα εγκλήματα πολέμου που συντελούντο λίγα μόλις μέτρα πάρα πέρα). 

Από την δεύτερη Νυρεμβέργη κρατάμε επίσης την τελική δικαστική απόφαση της 1ης Οκτωβρίου 1946. Αυτή ορίζει ότι η εκτέλεση παράνομης διαταγής καθιστά υπεύθυνο ποινικά όχι μόνο αυτόν που διέταξε αλλά και αυτόν που εκτέλεσε την διαταγή. Δύο μήνες μετά, ψήφισμα της Γενικής συνέλευσης του ΟΗΕ όρισε την απόφαση του Διεθνούς Στρατιωτικού Δικαστηρίου ως θεμέλιο λίθο του διεθνούς δικαίου ως προς τα εγκλήματα πολέμου. 

ΥΓ.1: Με βάση το ψήφισμα της Γενικής Συνέλευσης του Δεκεμβρίου του 1946, η Επιτροπή Διεθνούς Δικαίου του ΟΗΕ, το 1950, όρισε τις (επτά) «Αρχές της Νυρεμβέργης»: (1) Η ποινική ευθύνη είναι ατομική. (2) Η εθνική νομοθεσία δεν απαλλάσσει. (3) Το αξίωμα δεν απαλλάσσει. (4) Οι διαταγές ανωτέρων δεν απαλλάσσουν. (5) Δίκαιη δίκη για τους κατηγορουμένους. (6) Τιμωρούνται εγκλήματα κατά της ειρήνης και εγκλήματα πολέμου. (7) Η συνέργεια σε αυτά τα εγκλήματα αποτελεί επίσης διεθνές έγκλημα. 

ΥΓ.2: Οι φυλετικοί νόμοι του 1935 στρέφονταν πρωτίστως κατά των Εβραίων, αλλά η εφαρμογή τους επεκτάθηκε γρήγορα και σε άλλες ομάδες, ιδίως στους Ρομά, στους μαύρους και λίγο αργότερα στους Σλάβους. Επρόκειτο για τον «Νόμο περί Προστασίας του Γερμανικού Αίματος και της Γερμανικής Τιμής»!

ΥΓ.3: Οι 12 δίκες που ακολούθησαν στην Νυρεμβέργη (1946–1949) έγιναν ενώπιον αποκλειστικά αμερικανικών στρατιωτικών δικαστηρίων, κατά γιατρών, δικαστικών, στρατιωτικών, βιομηχάνων, και αξιωματούχων του ναζιστικού καθεστώτος. Οι κατηγορούμενοι και εδώ «δεν γνώριζαν» ή «εκτελούσαν διαταγές»!

ΦΩΤΟ@WIKIPEDIA

Εμφανίσεις: 569
ΚΩΣΤΑΣ ΒΕΡΓΟΣ

Οικονομολόγος, διεθνολόγος, PhD. Δίδαξε στην τεχνική εκπαίδευση επί 30 χρόνια και υπηρέτησε ως διευθυντής επαγγελματικού λυκείου επί 13 χρόνια. Είναι συγγραφέας, μεταξύ άλλων, των βιβλίων Γεωπολιτική των Εθνών, που εκδόθηκε από τις εκδόσεις Παπαζήση στην Αθήνα, και Το Εθνικό Κίνημα των Ιονίων Νήσων στο Πλαίσιο των Ευρωπαϊκών Εθνικών Κινημάτων, που εκδόθηκε από τον Δήμο Κερκυραίων. Έχει αρθρογραφήσει με εκατοντάδες άρθρα και δοκίμια στον ημερήσιο και ειδικό Τύπο της Αθήνας και της Κέρκυρας. Ραδιοφωνικός και τηλεοπτικός παραγωγός, με την μουσική εκπομπή Οι Απαρχές της Τζαζ στο ραδιόφωνο της ΕΡΤ και την πολιτικο-πολιτιστική εκπομπή Περιγράμματα στο Start TV, στο Corfu Channel και στο enimerosi.com. Αυτοπροσδιορίζεται ως Αλεξανδρινός, Κερκυραίος, Έλληνας και πολίτης του κόσμου. Αγαπημένος του συγγραφέας ο Ντοστογιέφσκι και αγαπημένη του φιλόσοφος η Χάνα Άρεντ. Το μότο του: «Να ζεις σαν να πρόκειται να πεθάνεις αύριο και να μελετάς σαν να πρόκειται να ζήσεις για πάντα», μια φράση του Γκάντι.