Ποιος κρατά τελικά τα χρήματα του τουρισμού

Στις συζητήσεις για τους ξένους εργάτες στον τουρισμό επανέρχεται συχνά το ίδιο ερώτημα: «Μήπως τα λεφτά φεύγουν από τον τόπο; Μήπως, μαζί με τα κέρδη των μεγάλων ομίλων, φεύγουν και τα μεροκάματα των εργαζομένων;». Είναι ένα ερώτημα εύλογο, ειδικά σε περιοχές όπως η Κέρκυρα, όπου ο τουρισμός καθορίζει σχεδόν κάθε πτυχή της οικονομικής ζωής.

Η πραγματικότητα, όμως, είναι πιο σύνθετη από όσο συχνά παρουσιάζεται. Οι εργαζόμενοι από τρίτες χώρες δεν έρχονται στην Ελλάδα για να αποταμιεύσουν μαζικά και να φύγουν. Έρχονται για να ζήσουν και να εργαστούν. Νοικιάζουν δωμάτια, ψωνίζουν από τα τοπικά καταστήματα, χρησιμοποιούν μεταφορές, πληρώνουν λογαριασμούς, καταναλώνουν καθημερινά. Ένα σημαντικό μέρος του εισοδήματός τους επιστρέφει άμεσα στην τοπική αγορά.

Βεβαίως, ένα ποσοστό των χρημάτων τους στέλνεται στις οικογένειές τους στο εξωτερικό. Αυτό συμβαίνει και είναι απολύτως ανθρώπινο. Όμως, δεν πρόκειται για διαρροή που αποδυναμώνει την τοπική οικονομία. Αν οι θέσεις αυτές έμεναν κενές, τα χρήματα αυτά δεν θα υπήρχαν καν, γιατί δεν θα παραγόταν αντίστοιχο τουριστικό εισόδημα.

Το πραγματικό πρόβλημα της «φυγής» χρήματος βρίσκεται αλλού. Βρίσκεται στα κέρδη που συγκεντρώνονται σε λίγες μεγάλες επιχειρήσεις και μεταφέρονται εκτός περιοχής ή εκτός χώρας. Εκεί χάνεται μεγάλο μέρος της υπεραξίας που δημιουργείται στον τόπο. Εκεί αποδυναμώνεται η τοπική οικονομία.

Οι ξένοι εργάτες, αντίθετα, αποτελούν κρίκο της παραγωγικής αλυσίδας. Με τη δουλειά τους κρατούν ανοιχτές επιχειρήσεις, στηρίζουν την ποιότητα των υπηρεσιών και διασφαλίζουν τη λειτουργία της τουριστικής μηχανής. Χωρίς αυτούς, ο τουρισμός της Κέρκυρας θα ήταν μικρότερος, φτωχότερος και λιγότερο ανταγωνιστικός.

Το ζητούμενο δεν είναι να τους αντιμετωπίζουμε ως «περαστικούς», αλλά ως μέρος της τοπικής κοινωνίας. Με αξιοπρεπείς μισθούς, σωστή στέγαση και ίσα δικαιώματα, η παρουσία τους ενισχύει –και δεν αποδυναμώνει– την οικονομία του νησιού.

Γιατί, τελικά, το ερώτημα δεν είναι αν «φεύγουν τα λεφτά». Το ερώτημα είναι ποιοι τα κρατούν και ποιοι τα επενδύουν ξανά στον τόπο. Και σε αυτό, οι εργαζόμενοι δεν είναι το πρόβλημα. Είναι μέρος της λύσης.