Μυρωδιά από παστιτσάδα και άνθη νεραντζιάς

Αφιερωμένο στη γιαγιά μου, Ελπινίκη Βαρούχα

Κλωστές και βελόνες να πλέκουν την προίκα σου, κι ό,τι άλλο μπορεί να φανταστεί η πολυμήχανη γιαγιά. Το αιώνιο κυνηγητό για να πιείς το φρέσκο γάλα με την κρούστα—αυτό που δεν άντεχες με τίποτα—ενώ ο γατούλης της γειτονιάς παραμόνευε ανυπόμονος να τη γευτεί. Η κάζα με την τυρόπιτα, αξία ανεκτίμητη! Η μυρωδιά από την παστιτσάδα να σου γαργαλάει τη μύτη και η πασχαλιά να ανθίζει, συνδεδεμένη για πάντα με τις διακοπές στο χωριό.

Το πρωινό της Λαμπρής να σου δίνει στα νεύρα γιατί έπρεπε να σηκωθείς νωρίς, ενώ το προηγούμενο βράδυ είχες ξενυχτήσει κρυφά με τα ξαδέλφια. Και ο Καζαμίας; Πάντα εκεί, πάνω στο τραπέζι.

Μέγας και αδιαμφισβήτητος σύμβουλος. Η «βραβευμένη», φρεσκοκομμένη τηγανητή πατάτα της γιαγιάς εμφανιζόταν ως διά μαγείας στο πιάτο σου, κάθε φορά που σούφρωνες τη μύτη σου με το φαΐ της μάνας σου. Το χαρτζιλίκι προσγειωνόταν στην τσέπη σου από το πουθενά, μαζί με τη μόνιμη μουρμούρα: «Δεν τρως τίποτα, έγινες σαν φωτοτυπία!».

Κι ύστερα, η κλασική γκρίνια ότι δεν πας να τη δεις συχνά, ότι την ξέχασες...

Μέχρι που ερχόταν η ώρα για το απογευματινό «σήριαλ» της γειτονιάς. Η γιαγιά του δεύτερου ορόφου να σε σχολιάζει κι η γιαγιά του τέταρτου να σιγοντάρει. Η μάχη των γιαγιάδων! Ένα μόνιμο καθεστώς αναβρασμού στη γειτονιά και οι κατσαρόλες να παίρνουν φωτιά: — «Η εγγονή σου καπνίζει και νυχτοπερπατάει!» — «Κανείς δεν θα σχολιάζει την εγγονή μου!»

Κι ας ήξερες ότι, την ίδια ώρα που σε υπερασπιζόταν, όταν έφευγες σε σταύρωνε κρυφά πίσω από την πλάτη σου για να μην νευριάσεις. Σε τρέλαινε με τα σχόλιά της, αλλά ήταν η μόνη που με μια ματιά καταλάβαινε την ακεφιά σου. «Σήμερα θέλω παραμύθι γι’ αγάπη, γιαγιά∙ μόνο γι’ αγάπη και… -μην ξεχάσεις- βάλε και άνθη νεραντζιάς μέσα.

Θέλω πολλή μοσκοβολιά από άνθη νεραντζιάς. Βάλε και νύχτα με ανήσυχα άστρα.

Βάλε και σιωπή, πολλή σιωπή, φορτωμένη με χτυποκάρδια. Βάλε μέσα και δάκρυα -όχι, μη βάζεις δάκρυα- βάλε μέσα φιλιά. Πρόσεξε όμως να μην πονάνε γιατί είναι πολύ απαλό το στόμα της. Έτσι γιαγιά; Λοιπόν… Καληνύχτα.» — Μενέλαος Λουντέμης

Ε.Β.Ρ.