Μετράμε για να μη φτάσουμε να απαγορεύουμε

Η συζήτηση για τη «φέρουσα ικανότητα» των τουριστικών προορισμών προκαλεί συχνά καχυποψία. Κάθε αναφορά σε παρατηρητήρια, μετρήσεις ή όρια γεννά τον φόβο ότι έρχεται μια νέα γραφειοκρατία ή ακόμη και περιορισμοί σε μια δραστηριότητα από την οποία ζει ο τόπος. Στην περίπτωση της Κέρκυρας, όμως, ίσως αξίζει να δούμε το ζήτημα ανάποδα: το πρόβλημα δεν είναι ότι αρχίζουμε να μετράμε, αλλά ότι για δεκαετίες λειτουργούμε χωρίς να μετράμε σχεδόν τίποτα.

Γνωρίζουμε πόσοι κοιμούνται στα ξενοδοχεία. Γνωρίζουμε πολύ λιγότερα για το πόσοι βρίσκονται ταυτόχρονα στην πόλη, πόσοι αποβιβάζονται μέσα σε λίγες ώρες από τα κρουαζιερόπλοια, πόσο πιέζονται το νερό, οι δρόμοι, η καθαριότητα, οι υπηρεσίες υγείας ή ακόμη και η καθημερινότητα των κατοίκων. Η Κέρκυρα συχνά συζητά τα συμπτώματα — κυκλοφορία, απορρίμματα, έλλειψη υποδομών, συμφόρηση — χωρίς κοινή εικόνα για τα πραγματικά μεγέθη.

Ένα παρατηρητήριο δεν λύνει προβλήματα από μόνο του. Μπορεί όμως να δώσει κάτι που σήμερα λείπει: τεκμηρίωση. Και η τεκμηρίωση είναι προϋπόθεση σοβαρής πολιτικής. Αν ποτέ τεθεί θέμα ορίων στην κρουαζιέρα, διαφορετικής κατανομής αφίξεων ή προτεραιότητας σε έργα υποδομών, οι αποφάσεις θα πρέπει να βασίζονται σε δεδομένα και όχι σε εντυπώσεις ή πιέσεις.

Η λέξη «περιορισμός» ακούγεται αρνητική. Δεν είναι πάντοτε. Υπάρχουν περιορισμοί που προστατεύουν την ίδια τη δραστηριότητα που ρυθμίζουν. Η λελογισμένη διαχείριση δεν είναι εχθρός του τουρισμού· μπορεί να είναι όρος επιβίωσής του. Ένας προορισμός που υπερφορτώνεται κινδυνεύει να υποβαθμίσει αυτό ακριβώς που πουλά: την εμπειρία.

Το ζητούμενο, λοιπόν, δεν είναι αν η Κέρκυρα θα δεχτεί περισσότερους ή λιγότερους επισκέπτες. Είναι αν θα γνωρίζει εγκαίρως πότε η πίεση γίνεται υπερβολική και πώς θα αντιδρά πριν η διαχείριση μετατραπεί σε κρίση. Για να συμβεί αυτό, η μέτρηση δεν είναι πολυτέλεια. Είναι η αρχή.