«Σκασμός εσύ, Αντωνάκη μου»
Η Μάρω Κοντού έφυγε, όμως η Ελενίτσα θα μείνει για πάντα εκεί, να χαμογελά και να βάζει, με μια μόνο φράση, τέλος σε έναν ολόκληρο κόσμο βεβαιοτήτων.
Δεν ξέρω αν ο Αντωνάκης είναι ένα πρόσωπο ή μια ολόκληρη γενιά. Υποψιάζομαι το δεύτερο. Γιατί μεγαλώσαμε πολλοί έτσι. Με την πεποίθηση ότι ο άνδρας προηγείται. Ότι ξέρει καλύτερα. Ότι εξηγεί, προστατεύει, αποφασίζει, διορθώνει, συγχωρεί και, στο τέλος, έχει πάντα τον τελευταίο λόγο. Δεν μας το δίδαξαν μόνο οι πατεράδες μας. Μας το δίδαξε ολόκληρη η κοινωνία. Οι ελληνικές ταινίες, όπου ο μάγκας ήταν πάντα γοητευτικός και η γυναίκα, αργά ή γρήγορα, υπέκυπτε. Τα οικογενειακά τραπέζια, όπου ο πατέρας μιλούσε και οι υπόλοιποι άκουγαν. Οι παρέες, που μπέρδευαν την ευαισθησία με την αδυναμία και την επιβολή με τον χαρακτήρα. Η πολιτική, η Εκκλησία, το σχολείο, ο στρατός. Όλοι έσπρωχναν προς τα 'κει.
Κι αν είμαστε ειλικρινείς, μας βόλευε.
Γιατί το προνόμιο έχει ένα ύπουλο χαρακτηριστικό: δεν το καταλαβαίνει εκείνος που το απολαμβάνει. Το θεωρεί φυσική κατάσταση. Όπως τον αέρα που αναπνέει. Δεν αναρωτιέται ποτέ γιατί εκείνος διακόπτει και οι άλλοι σωπαίνουν. Γιατί εκείνος θυμώνει και οι άλλοι οφείλουν να καταλάβουν. Γιατί εκείνος φεύγει και επιστρέφει όποτε γουστάρει, ενώ οι άλλοι περιμένουν.
Δεν χρειάζεται να είσαι βίαιος για να είσαι πατερναλιστής. Αρκεί να πιστεύεις ότι η γνώμη σου έχει λίγο μεγαλύτερο βάρος από της απέναντι. Ότι η δική σου εμπειρία είναι πιο ώριμη. Ότι η αγάπη σού δίνει και κάποιο δικαίωμα. Έτσι αρχίζουν όλα. Όχι με φωνές. Με βεβαιότητες.
Ίσως γι' αυτό να ακούγεται τόσο δικαιωτική, αλλά ταυτόχρονα και τόσο τρυφερή, η πληρωμένη απάντηση που κρύβει μέσα της το κτητικό «μου»:
«Σκασμός εσύ, Αντωνάκη μου».
Το «σκασμός» είναι το εύκολο. Αυτό που μένει είναι το «μου». Ένα κτητικό που δεν δηλώνει ιδιοκτησία, αλλά ανάμνηση.
Δεν το ακούω σαν θρίαμβο μιας γυναίκας απέναντι σ' έναν άνδρα. Το ακούω σαν το τέλος ενός κουρασμένου θεάτρου, όπου οι ρόλοι ήταν μοιρασμένοι πριν ακόμη γεννηθούμε. Δεν ήταν εύκολοι ούτε για τις γυναίκες ούτε για τους άνδρες. Μόνο που οι πρώτες πλήρωσαν πολύ βαρύτερο τίμημα.
Τόσους ρόλους έπαιξε η Μάρω Κοντού στη μακρά της διαδρομή, κι όμως αυτή η σκηνή από την ταινία «Η δε γυνή να φοβήται τον άνδρα» κυριάρχησε σχεδόν ασφυκτικά σε όλα τα χθεσινά αποχαιρετιστήρια μηνύματα με το άγγελμα της αναχώρησής της.
Καλό δρόμο, Ελενίτσα μου.
Καλό δρόμο, Μάρω.
ΓΙΩΡΓΟΣ ΚΑΤΣΑΪΤΗΣ
Είναι ο εκδότης - διευθυντής της Ενημέρωσης. Έχει σπουδάσει και εργαστεί ως μηχανικός και ηλεκτρονικός. Δημοσιογραφεί από τις αρχές της δεκαετίας του 1980. Έχει συνεργαστεί με σχεδόν όλες τις αθηναϊκές εφημερίδες. Διετέλεσε πρόεδρος του Συνδέσμου Ημερησίων Περιφερειακών Εφημερίδων, τον οποίον υπηρέτησε και από τη θέση του γενικού γραμματέα στο δ.σ. επί οκτώ χρόνια. Πιστεύει πως η ισχυρότερη ιδιότητα του δημοσιογράφου στην ενημέρωση είναι το ενδιαφέρον του για τα κοινά και στην επικοινωνία η έντιμη και ανιδιοτελής διαμεσολάβηση.
